Friday, January 18, 2013

DR. HAU ZA CIN AND ZOMI ZOKHAI

Thang Thawn Tuang tuangguite3@gmail.com via yahoogroups.com 
1:33 AM (19 hours ago)

to ZomiNam
  Dr.Hau Za Cin  leh Pu Zomi Zokhai te  a ki muhna uh Dr.Cin gen zak nopsa leh thupi sa ka hih manin hong puak sawn ing.

Muh ciil Melbourne - 18 
 
Pu Zokhai tawh: November 21 ni zing nisuak silsial ah ka thawh toh leh Phone hong ging a, ka lak leh Pa Zomi Zokhai in "Zingsang niangtui i hawp khawm man diam?" ciin hong zawn na hi hi. "Man tham e. Nang tawh kimu ding ihih leh i nuam ngel kei ding maw, kong tuna nong welcome na laikhak zong na ngah khin hiveng," ka ci hi. A sawtlo in a car kang kiukeu tawh hong tunga, Japan te in lusu manlo lianga a tuanna dinga a bawl sungah nuamtak tu hilhial in amau inn lam ka manawh uh hi. Lampi ah nek ding, dawn ding hong lei zangzanga, "Hong mipi bawl si cia maw," ka cih leh, "Koh zong ka nek ngeiloh vive uh a lei himah ing. Noh tawh ne khawm ding ihih cianga a vaihawm hi ing," ciin mikang ann lim nono hong lei zihziah hi. A inn vuah Sawltak Paul na zintung ngei ahi tam ka ci phial hi!
 
A inn uh ka tun ciang un ama bawl Garrage (mawtaw buk) na kilam lianluan a, inn lam khutsiamte khutma hong musak hi. Inn sungah lut phei in innteknu Singpi nu zong nui siuseu, maitai takin hong dawn in hong khutlet pah ziahziah in, ka nek ding uh inntekpa puak teng hong lui pah in holim kawmkawm in ka ne ziahziah uh hi. A tapa uh Mang Lian Zokhai suahzawh sawt nailo ahih manin innsungah nauluai leh a ute kimawlna tuamtuam na om zihziah in khanglui ten 'nau nen laitak' acih te hi in nopci mahmah uh hi.
 
Naunen mahmah e cilo in Pa Zokhai in a khutsiam tawh a bawl Zomi Vaphual lim leh Australia Koala limte inn sungah na suang bimbiam a, Art Show om ding ah a lah ding ci hi. A lah khitsa pawlkhat zong sum tawh kileisak napi a khatna la zolo ci hi. Zomi sungah hih bang khutsiam om cih pen ka mittang tawh ka khatvei muhna hi. Ama khutsiam dan pen a nekzonna hilo zaw in a cimphawng nasep (hobby) hizaw hi. Hobby nasep tawh sum muhna nei thei cih pen hun awng zatna hoihtak himawk hi. Tun mai ah Christmas ma in Show om kik dingah a kihel sawm hi a, Prize a lak ding ka lamen hi. Mi tawh kitheihna leh lawm bawlna hun hi a, kumpi lamte in mihing mawk om cip lo in cimphawng in khutsiam, nasep nei leng cih a deihna ahi hi. Zomi khat Australia kumpi vaihawmna ah a kihel thei den khat nei hang ciin ka lungdampih hi.
 
Zomi bek a it hilo, Zolai zong a it ahi cih ka va mu hi. A laibu bawl khat hong pia in, a bawl khit nailoh khat zong hong velsak hi. A thu te hoih mahmah in, thu tuamtuam kaikhawm zo kasa hi. "Bangci na sa a," ciin a bawlkhit nailoh pen hong dong a, "Hoih mahmah ei. Ahi zongin 'double vowel' pen a sim dingte in bangci'n a ngaihsun uh tam maw," bek ka ci hi. A laipai hoih mahmah in, a thu zong kicing mahmah a, Zolai Zokam ah a om ngeilo kammal thak tampi kihel in, behlap ahih manin Zolai khanna dingin a hoih mahmah khat hi. Hih bangin Zolai leh Zokam a bucingsak, a behlap zo, a picingsak semsem i om zihziah ding a kisam hi a, tua tawh kiton in a thak peuhmah mipi a zangte kiangah a zatdan, a kisapna, a hoihna leh a thupina, amanphatna cihte a gengen ding, a pulaklak ding, a hilhhilh zo ding zong kisam hi. Tua ahih kei leh Zolai nasemte leh mipi kikal kigamla lua leh mipi in delh phalo thei hi. Tua manin Zomi khempeuh in i sep ding tavuan tam mahmah lai hi cih phawk ni.  
 
A huan sungah ka lut uh leh mi thanuam hiding cih kilang a, anteh lohing na ciing in, huan neu khat na bawl a meh ding kila thei dekdekta hi. Naupangte kimawlna ding football leh basket ball cih khawng na bawlsak a, music kisinna ding uh piano khawng zong na nei in mihing a pattah, a lamsang nuam khat hi cih a innsung, a innpua i vel ciang kimu thei hi. Malaysia ah a omlai in Zomi Association of Malaysia (ZAM) zong ei a mipih Zomi te puah a laptoh nadingin a phuan uh ahi hi. A kisam a muh leh a thek nuam, a tholh nuam, a bucingsak nuam mi hi cih kimu hi. A lasakna khui khat ama Car tawh ka tai kawm un hong hong (play) a, "Siam si uh e, kuate ahia?" ka cih leh, "Keima om muanga ka khum hi," hong ci ziau a; Zolai Sim Bu ah "a kihta sim pian pah hi" acih bangin Pa Khai pen khutsiam bek hilo, minam vei bek hilo, lasak siam zong himawk hi cih ka tel semsem hi. Talent tampi nei mi hi cih kimu hi.
 
Huan sungah ka vakvak kikal un innteknu Singpi nu in ann na huan kheuhkheuh in a sawtlo in, "Hong paita vo leh, ann minta ei," ci hiau mawk! Kalaisai!! Zingniang (English breakfast) ne dinga pai pen sun ann nesuak ding cih mawk aw... hong kisuan huai phial a, ahi zongin Singpi nu in lui khinta ahih manin ka ne uh hi. Ka nek vanglak uh ciang lah nekloh khak ding ka lau kik hi. Australia bawngsa, voksa te mahmah limmawk ei!! Anteh lohing khempeuh lah fresh lua mahmah lai... khanglui upate in zong'nene puksi omlo' na ci uh hiven maw... tampi mah ne kik zel ung ei.
 
Ann kham ciang, "Pai vo, ding dih vo, Melbourne inn sang penpen ah va kah dih ni ei," ciin a car hong hawlkhia in ka pai uh hi. ZOTAWI LIANU video a kilakna munte uh hong hawlpih masa a, "Hih lei pen aive Zotawi Lianu in a U Thang a kibuksanna. Hua lai ah hong pai phei in, hua ah kibu in, a den ciang hua tui gei ah kimu kik hi ei..." "Aw, aw..." ciin ka dawnga, ka mitkha ah Thangno in Cingno a zonna leite hong kidawk daudau hi.... "Hilua zen veh" ciin ka 'confirm' hi. Zotawi Lianu movie a shooting na munte uh va en kha kawmkawm himawk ung ei! Zomi historical events mun pawlkhat... Melbourne na zin ciang 'must see' ahi aw!!
 
Pi Lun leh Zotawi Lianu in hong vakpih lai a ka annekna gei vuah taisuk in Australian Open Tennis a kimawlna gei vua Olympic Village gei ah paisuak in lawm Mungsen zi Nu Thangte in hong vakpih ni a ka paina gei uh Botanical gei ah tai phei suak in Melbourne khuapi a inn sangpen EUREKA building gei ah ka car uh ka koih uh hi. Sumnen khia in lamgei ah car kikoih thei a kizen peuhmah hi. Car khawlna pan minit 5 khawng pai leng EUREKA innsang kitunga, a gei ah Mualsuang khawng peuh kiphut in tuate tawh maan kilak khit ciang innsang kahna ding Ticket ka lei uh hi. Pu Zokhai in, "Kei kong vakpih ahih ciang ken kong kahpih kul hi," ciin a kahtoh man zong hongpiaksak lailai a, car tawh hong vakpih bek hilo, The Highest Post Office in Australia omna inn level 88 tung dongah hong kahtoh pih hi. Ka dakkhiat mah uh leh a gamla lo ah Rod Lever Arena Tennis Court te na kidawk zihziah a, "Nuvaw, tuzawh a sawtlo, kha nih cin January 2013 ciang AUSTRALIAN OPEN om ding hiven maw, hih tung pan kien zen leh uthuai mah si e," ka ci kha liang hi. Durbin tawh et kul inteh, a mi bel kimu cian sam kei. Olympic Village ah Stadium te bel etlawm peuhmah hi. West Bridge leipi zong kimu a, leipi sangpi, golpi kimu bembam hi. Tua lei pen nungkal in Ni Dim te kiang ah anne in ka pai un ka Pu Sawm Thang tawh a car in ka tawn kha zo uh hi. Tua leipi nuai ah, a gei ah, a pam ah gunkuang pak seisai vive kigual demdam a, mihau mahmahte in a noptalna vua a zatte uh ahi hi. Tasmania Queen kici hiam khat Tembawpi khat zong bel Tasmania paite tuanna dingin luipi gei ah kidawh a, Tasmania zin ding peuhmah tua tawh zin thei hih tuak hi. Koh bel tutung a zin man nailo hi ung. Tasmania pen Australia leitaw lam ah state khat hi in tuikulh ahih manin tui tawh pai leng tuipi tungah khualzin nuam mahmah in a kigen hi. Zinkik ciang hilo dia!!
 
Australia inn sangpen ah kah cih buang ciin lawmnu in, "Pu Zokhai nong vakpih lungdam, ka lungdamna uh lahna in Coffee maw Niangtui," a cih leh Pu Zokhai zong milian milal tawh kikhawl ngei cih mah, "Noh duh bangbang kei phamawh sa keng e," hong ci phot a, "Taktak in bel kul kei e Siamah Cingpi aw," ci sawnsawn hi. Gamtat luhek a theite tawh kikholh pen kidawm taka gamtat mah a hoihzaw hi cih High School kah laia ka sin uh ka phawk hi. A tawptawp ciang Coffee, English Breakfast Teas leh Cappucinno cihte ka vaikhak tek uh a, gilkial man hilo in Pu Zokhai hong vakpih lungdamkohna ci-a lawmnu Cingpi in hong vaihawm zong siam ka sa veve mawk hi. Nu Thangte tawh ka vak un zong Flinders Street Train Station sungah Coffee leh Cake ka ne uh a lawmnu mah in hong 'taih' (treat) ahi hi. Pi Lun leh Princess Kimno, Zotawi Lianu tawh ka vak lai un bel Pi Lun in, "Koh inntek hi ung," ciin ka treat sawm uh hang hong phalvetlo, amau vive in hong 'nekpih' zen uh ahih manin Pite Pute hong itna thupi kasa a, hampha ka kisa uh hi.
 
Coffee leh Cake nek kawm holimlim in Zogam leh Zomi thu mah in lungsim hong luah pen hi inteh tuateng mah Pu Zokhai tawh ka gen pen uh hi. Zomi a pai khempeuh in zong Zomi leh Zogam thu hih inn sang tung pan na kikum tangtang uh hen! Coffee leh Niangtui te nek khit ciang a pam ah munkhat sikkhau bek tawh ki um in a omna mun ah ka dakkhiat mah uh leh maw.... huih hatlua, mit bang san zo, khitui bang luang ziahziah zo mawk hi. Huih lah vot cihtak in vot lai! Innsang dawn tua bangah tua zah in vot, huihhat hi cih a kitheihna dingin tua bang inndei khat a kibawl himawk ding hi. Va muh, va theih khak zenzen zong kimangngilh ngei nawnlo ding himawk hi.
 
Inn khum ah kahtoh cih pen hun tawh kiciangtan ahih manin ka hun uh hong bei hiaihiai a, minit 30 sung cih pen a tomcik sung  himawk hi cih ka phawk hi. I nuntakna minit 30 sung a manphat dan, thu tam a kigen man dan, vai tama kisep man dan, semlo in om mawkmawk hileng a pammaih ding dan cihte hong phawksak hi. Banghang hiam cih leh minit 30 sungin Melbourne inn sang penpen dawl 88 tungah kitungto man, khuapi sung khempeuh a kimu thei ciangciang kien khin man, niangtui dawn kawm in kiholim man, laikhak gelh in Post Office sangpen ah khia ding hileng zong kigelh man ding himawk hi.
 
Tua manin Zomi te aw, i hun manpha mahmah mawk ei!
 
Inn sangpen EUREKA tung pan ka kumsuk uh ciang sikkhauluai (lift) pen hatlua mahmah ahih manin i bil pen 'vil' sa in ging tuaituai a i pumpi sunga blood pressure kikhek manlang lua hangin i khuazakna bang kilaih man, nawngkaisak zo hi. Kahtoh lam hiin kumsuk lam hita leh tawmvei sung bang i bil sungah 'cimci kai' hi.
 
Mitkha ah Melbourne khuapi sung kilang zuaizuai kawm in a nuai ka tun uh ciang car sungah lut in luitui luang sialsial gei a Pak Huan (Botanical Garden) sungah sing hoih hing dipdep huih in a mut ciang kisiing deudeute mitsuan kawmkawm, mi vakte leh vasa lengte en kawmkawm in Olympic Village lam ka manawh uh a, lui gollua hilo a luang sialsial pen kantan in AUSTRALIAN OPEN a satna zel uh Rod Lever Arena Tennis Court gei ah taiphei suak in Olympic Village gei a puakkeu a bang Stadium pum kiukeu gei ah taisuak in khuapi sung lam ka lut kik uh hi. Khuapi sungah Zu Bawlna mun, Cake Bawlna mun, Ann tuamtuam zuakna mun cihte lamgei ah ka tuak pheiphei uh hi. Australia ah gam bel in a paite in a gamthu a sinna uh innpi gei ah taisuak in... Box Hill ka kheng suksuk uh a, Croydon pan Ringwood dong ka tung uh a, inn ah hong kha kik hi.
 
Zingsang niangdawn a pai sun anne, khuasung vaksuak pen nitak annek hun madeuh in inn ka tungkik pan uh hi. Miliante mah bangin khe tawh kipailoin Car vive tawh hong kivakpih cih ka ngaihsut ciang a khangto gam, a nuamzaw gamte pen a omtak, a teentak himawk hi ciin ka ngaihsun hi. A tung khinsate hampha a, a tung lai dingte zong enhuai kasa hi.
 
Zomi te i nopsak ni ding hong suaksuakta hi ei. Australia ah Vaak zong kang ta hiven. (Vaak thu bel dama gen ding maw).
 
(zop lai ding)
 
 
 
Hau Za Cin
Phuitong Liim

Monday, January 7, 2013

MANGMU

tha pau Jan 6 (1 day ago) 2013 JANUARY to tongsan, Zomi, zominam 

Vision Muh na

 Ni 13/10/2012, Zing sang nai 2:00 Am in 

ka zun hong suak lua in ka thak hang lah pai thei lo, ka taai lah na lo in lamdang ka sa mah2 hi. Lup na ah lum in mei suu mit in ka mit te ka sit leh Pa pi a vommeeimai khat in hong man in ka Kha leh Ka Pum pi hong ki khen in ka tang thei kei a, tua pa in hong zui in la na ciah ciang hih thu piang te na U na Nau, Na mi pih te tung ah gen kawi2 in hong ci hi. 

Ka Muh te 

1. Tua pa ka zuih leh nau pang kum 15 nuai siah a mai ki tuam in pai uh a, a tawp ah pa pi a lian mah2 thum na om in tua te in a dek si dawn in guam thuk pi sung ah khia uhhi. ka et leh than bek2 in tua nau pang te pet in kap2 uh a hong hon un ci hi. Ken tua pa pi te kiang ah ni tawp ni ciang na thuak ding uh hak sa mah2 ding hi. Hih zah in Nau pang no te na bawl siat uh ka cih leh a mau nang zong kum 15 kheng nai kei le cin hong ki pet ding hi hong ci uhhi. 

2. Tua mi vom pa in hong pai pih leu2 in, Numei bek2 ki gualh na ah hong pai sak a, tua teng a te pen pawi sim ding in a pai uh hi ci hi. Tawm vei khit zawh ciang in mite hongkap geigai uh hi, a sawt lo in sisan hong luang in ka khe in sik kha in tua zawh ciang ka siak mit hong ban to hi. Kong hong ki hong vat in lo vat na ah hong pai pih in, tua teng ah Tg val tha hat tam pi tak te in singzum leh gua zum ah numei te a hing tang in a dip pan ki siatsuk ziah2 in si bek2 luang hi. mi pawl khat te Nau paai uh a, a nau uh tolh in na sa mah2 uh hi. Sisan pen tui bang in luang ziah in, na lua hi na lua hi hong hon khia un ci hi. 

3. Tua mi vom pa in, leituang ah hong ding sak in, tua lei tang pen lai zial bang in hong ki zial in, ni leh kha te hong kia ziah2 hi. ka kiang hong tung dek tak in, ka om na lei tang lah hong ki zial mawk tah a kei bang ci ding ka cih leh Mi vompa in hog zui in Lei nuai dawl 2 na ah ci in ka zui hi. 

4. Lei nuai dawl 1 na ah, Pasal te sik khau ki khih in kol ki bulh sa in na sem sak in a uk om hi(Zeebet tawh ki bang), Tua mi te in Sia pau aw, PuPau aw, U pau aw hong hon khia in gim lua ung hog cin uh hi. Ken no bang cih hog hot theih ding no sik khau ki khih in kol ki bul ka cih lian leh # Ka Ni Ciinpi(Vungh Hau Thang Zi, Pu Go khan Eng ta Nu neu pen) hong om vat in Pu pau aw, I khua ah i om lai Delhi ah om lai khawng in Pawlpi te kiang, I khua pih te kiang leh i mi pih te kiang ah piang thak un hun bei ding hi ta ci in i tang ko2 tu in bang cih ding hong cih kawm in den a nau pang te leh nu pi te ki bawl na te na mu hi, na muh ding tam pi tak om lai hi hong ci hi. Ken zong mi thu mang lo te a thuak dig mah hi ka cih leh hong mang vat hi. 

5. Mi vom pa in lei nuai dawl 2 na ah hong pai pih leu2 in mi te tai ziah2 uh a, pawlkhat te sum bawl in buai uh hi. Mi pawl khat ki gual in buai mah2 uh hi. Kei zong a thu thei nuam in ka dot leh hih gam hi lei ah na ten nop leh hi teng ah ki gualh phot kul hi hong ci uh hi. Ka ki gual leh a tawp ah Pa pi thau a lian mah2 tut na ah tu in a vei lam ah mei am san sung ah number 6 bek2 om in san lihliah hi.A ma kiang a tung peuh2 a sum bawl sum zuak na te uhdong in tua zawh ciang in, Tua mei am sung a khut tawh sawk in sik san la in a tal uh ah belh sak hi. Mi te in na sa, sa lua in kap uh a lei ah ki khuk uh hi. nii bang zah hiam ciang in dam hi.Kei hun hong tung in, tua pa in bang hong hih na hiam hong ci hi. Na gam ah nuam tak in teng nuam ing ka cih leh Hih number te na tal tang ah suan phot kul ding hi hong ci hi. Hih lo in ka gam ah na teng thei kei ding hi hong ci hi. Mi te en in hong ci a ka et leh number 666 bek tuang in sum bawl sum zuak in om uh hi. Hih number na neih kei leh palik te in hog man ding hi hong ci hi. 

6. Mun khat ah mi vom pa in hong pai pih leu2 in, tua lai ah mi ki gual in lam pai uh hi. Lam 1 ta ki hal hi, kei zong ka ki gualh leh a tawp cih om lo in pai2 hi.
 

7. Tua mi vom pa in, Ka ki gualh na pan hong la khia vat in, Vantung gam a hi ci in tua teng ah, tut na te a dawl2 in ki khen hi, a mai gual a te, bawl siat na hang in Pasian na sem in a si te hi. A nih na te Pasian na sem te leh sawm 1 man2 a pia te hi. ( Mi ci mawh a huh te etc.), A thum nate pen Pasian na sem man lo te hi a kong khak gei leh window gei, leh zun buk gei ah tu uh hi. Zun buk gei, kongkhak gei a tu te pen akpulnuam bang in kun cik uh a, a mai gual a tu te pen pak eu au in a mual thei lo kham lu khu khuuh hi. Mivom pa in leitung ah na sep tha man bang tek uh a ngah na hi uhhi hong ci hi. 

8. Tua van tung gam pan, Mun khat ka et vat leh mi te vei leh tak ah ki paai ziah2 uh hi, tua te pen khai ni muan te, kham theih gui theih a zang te , piang thak lo te ci hi, etc. Taw nei lo guam thukpi ah ki paii2 in kia2 uh hi. A kiat kawm in hei hei....................hei ci uh hi. etc. 

9. Mi vom pa in hong pai pih a, lei tung ah ki zong na lian pi om hi. Pa leh a ta no 2 hog pai in ka dot leh ka zi tu zing in an tang lei hong ciah nai lo, ka ta te gil kial kei lah ka na sep kuan hun ta sun 12 sat ta hong ci hi. Nau pang 2 hong pai in ka nu leh pa zan ni lo kuan hong ciah nai lo ci hi. Tua lai tak in mi vom pa in tulai tak leitung ah lungnop na cih om lo in ki zon na bek2 hi hong ci hi. 

10. Mi vom pa in hong pai pih leu2 in, Lei tung mi te in a Pasian tek uh zong hi(Christian, Muslim buda etc). Lei sung to in zong uh a, mu zo lo hi. Biak inn pi lam in tua sung ah a ki ko uh hang a Pasian un dawng lo hi, mi pawl khat in a neih sa te uh tawh a topa uh bia in a sum a paai te uh biak inn sung ah lawn in pia khia uh hi, pawl khat te in thawl hiam tawh ki kui in a pasian uh bia in a hih hang a pasian un dawng lo hi. Mi te biak inn ah a dim ciang in Palik numei khat leh Pasal 1 in tua biak in a pua lam pan kalh in, mei tui buak in Biak inn pi te hal uh hi. Biak inn leh a sung a van te kang tum in a mi te pen kangvet lo hi. a sam ponzong uh kang bek lo hi. Mi te in a pua pan sial gawh sa gawh in en in hong pu suak un ci leh hong pai thei lo in hong honkhia un ci hi, ka dang keu, sa lua ci uh hi. Muslim, Buda leh a tuam2 te zong tua dan mah hi. 

11. Mun khat ah hong pai pih leu2 in, Inn kuan khat ah mi li om in ki nak tawt mah2 uh a, akong khak uh a sung pan in kalh cip uh hi. A pasal in a zi kiang ah an huan siam kei lua teh nupi na hih zawh sawt mah2 ta ci hi. A zi in a pasal kiang ah lo kuan baih in la sum zong in ci hi. A ta lian pen in a pa kiang ah sang sum ding nong piak sak zawh loh ci hi, a nau in tu dong an mim nai lo sang pai hunta ci hi. Mi te in baang pan in gai sim in nuii2uh hi. Thupi sa lo lua uh hi a ki tot na te uh.Kei zong a kong uh kiu in ka om leh a pa un nang tawh ki sai kei ko inn kuan ki tawp na thu pi lua hi hong cih san hi. Tua mi vom pa in manggilh kei in la mi tung ah gen kawi2 in ci in hong vai khak kikkhit ciang in mang hi. Lampi pen step ki to te hi ah kong ciah leh ni sa lua mah2hi. guah lah zu lo in a lam pi pen suk mah2 in nal mah2 hi. Tua lai tak in ka nung pan nau pang 1 in hong pai in ka inn ah an leh tui hong ne in na khual zit zawh kum 3 leh kha 7 pha ta hi hong ci hi. Kei zong hongpai man kei ning ka sep ding tam lua hi ka cih san hi. Tua zawh a sawt loin ka tak lam pan nau pang khat hong pai in den a pa gen dan mah hong gen hi. Kei zong hih thu piang teng gen ding in ka khua ah ka ciah leh Zangkong ka tung a, hi thupiang nakpi tak in ka gen hi, Zangkong pan ka ciah toh leh Bangalore ka tung hi. Bangalore pan kong ciah leh Delhi tung in Delhi pan ka ciah leh New York khuapi ka tung aa ka kha leh ka tak sa hong ki gawm kik in ka thawh leh zing sang nai 5:10 Am hong sat ta hi.Gim cih tak in ka gim hi. 

LSTHO hong piak te.
 Amos, 8:11-14 na sim sak in Matt 10:34-39 Mangmuh na 13:11-18 Mangmuh na 14:14-20. Mark 9:42-50 Mathai 25:31-46 2 Peter 3:5-13 Mangmuhna 6:12-16 I John 5:3-5 I peter 5:4 

Note
Hih thu te pen ka tak sa leh ka kha nai 3 sung a ki khen in ka muh thute hi. A tom thei pen in kong suah sak hi. Theih nop tel nop zaw a om leh ki dong thei hi. Tua mi vom pa ni pi ni zan(14/10/12) in ka mang sungah hong pai in mi bang zah tung ah gen zo na hiam zan ni thu piang te hong ci hi, ken ka inn kuan pih te bek tung ah ka cih leh mi tam pi tak kiang ah na gen beh lai in hong ci hi. Ni pi ni pen ka mang hi a, sa ni nipen ka taksa leh ka kha hong ki khen in ka muh hi. Lungdam, note thunget pih na lunggulh mah2 ing. 

Na Sanggam pa uh, 
Pr,Joseph Thang Cin Pau, E-mail, josephthang08@gmail.com Mob, +91 813 0211 701

Friday, August 10, 2012

Leitung Kipawlna [mi; thu kipawl theihna]

By. Tg. Thang Sian Sing
Mihing in, a sepkhiatte thu in piang hi. Mi ahawl zong‘thu’ mah ahi hi. ‘Thu’ in muh theihpah loh ahih hangin, mi ahih leh abaihlam in kimu thei hi. Tua in, thu le mi hong helh in,‘thu’ pen ‘mi’ in hong musak hi. Asepthu, apom thu ahoih nak-a leh tua nu/pa zong mihoih in kimu tek hi.Misia/ hoihlo i cihte zong amah ahawl a thute, hoih i sakte ahih loh man hizawthei hi.

Leitungbup kitaangin kizop hunah kizop theihna khawkte azai thei pen in kikeek tek hi. Mitam tawh kipawl theih ding thupi ahih man in, kipawl theihna ding thutaang (common ground) ding i hih theih tawpin kisiam tek hi. Kipawltheihna dingin thute zong i leptuah ding kisam ta hi. Hih munah ‘ei’ thulo peuhmah’ cih tawh bel na kisem thei nawnlo ding a, ei’ lampan i piak pawlkhat, e’n i ngahding pawlkhat tawh i leptuah ding ahi hi. ‘Thumaan’ hi i cih thu  pawlkhat te nangawn ah mite tawh kipawlkhop theihna ding in cillum valhin i ngilhbawl photna in lungduaina/ thuakzawhna ih sinbeh thei ding hi.

“ Pasian’ sila in a kitawng thei kei hi. Mi khempeuh te thu dam takin ahilh thei mi, thu a hilh thei mi, a thuakzo mi ahi ding hi.” 2 Timoti 2:24

LUNGDAM KOHNA
Suang Hoih khua hausa Pa Vungh Khan Piang in Suanghoih khuami te taangin  “ZINGSOL” laihawm nasepna panpihna in Sum Tul Sawm, 10,000 ks tawh hong panpih ahih man in lungdamna kong ko uh hi. Zomi te sung thukizakna le Zolai zuun
nasepna ah kiu khat pan a pang ahi ZINGSOL Laihawm nasepna ah gam sung gam pua pan Zomi u le nau te in thungetna, ngaihsutpiakna, hanthotna le sumlepai tawh panpihna te tawh ma hong pang khawm nahih man unlungdam mahmah ung.
— Zingsol tanute

University of Medicine
Mandalay.

Genop bangbang gen nading..
zingsol.laikhak@gmail.com

‘Kihih sakna in kitotna bek piangsak thei hi.’ (Pau 13:10) ‘ Kisak theihna in
siatna hong tuaksak a, kiphatsakna in pukna hong piangsak hi.’ (Pau 16:18)
Mi tawh kipawl theihlohna in ‘kiphatsakna’ namkhat ahi hi. Tua thu
in pukna, siatna hong piangsak hi. Mi tawh i kipawl theih kei leh leitung tawh
i kipelh teeiteei dinga i guaksuak semsem ding hi. Khuahun te sim thei
in, a thupi le a thupi zaw te i khentel theih ding ahi hi. Hun in ei hong
tuamngak lo dinga, tangthu hoih at ding hun in tu a i ngah hun (tuhun) ahi
hi. Tu hun in i septe i khangsawnte i nusiat ding eite’ tangthu ahi hi.

Ei’teenna kuakpan in khuadak in azaizaw ngaihsutna tawh a thupi te
lakah athupi pen te khaihto in, eite’ tangthu ahoih thei pen dingin i hisak
nuam tek hi. Tua in eiguak tangdin tawh hilo in, mite tawh kizopna tawh
zong kiciamteh thei kha ding hi.

“ Note in a neu kha beek kisam loin na kicin’ na dingun, thuakzawhna
lungsim in kicing takin hong bawlpha ta hen.” Jeim 1:4. Zingsol Lom 14, hawm 4

Aung San Suu Kyi addresses CCIA consultation

from: Thang Cin Lian tclian@gmail.com via yahoogroups.com 
reply-to: zominam@yahoogroups.com
to: zominam@yahoogroups.com,
 tclianlian
date: Fri, Aug 10, 2012 at 10:33 AM
subject: [ZOMI NAM] CCIA ah Aung San Suu Kyi
=====
Aung San Suu Kyi addresses CCIA consultation urging new model of reconciliation
6.08.12

“Profound acceptance of the others, and a willingness to be open to
unity in diversity will uphold values of reconciliation, peace and
security in any society and community,” said Nobel Peace Laureate Aung
San Suu Kyi to the participants of international consultation on
“Peace, Security and Reconciliation in Myanmar”, organized by the
Commission of the Churches on International Affairs (CCIA) of the
World Council of Churches (WCC).

In collaboration with the Christian Conference of Asia and the Myanmar
Council of Churches (MCC), the consultation took place from 2 to 5
August at the headquarters of the MCC in Yangon, Myanmar.

Offering simple but profound ways to peace building, the world icon of
people’s struggle for human rights, freedom and democratization, Suu
Kyi engaged in dialogue with the participants.

“One should go beyond the borders of hatred and jealousy, only then
can one think of reconciliation and peace. Reconciliation will not
begin only in one direction. Once reconciliation is achieved, then
only peace can be attained and security can be ensured. A society that
cannot achieve reconciliation will not be peaceful,” said Suu Kyi.

Suu Kyi, one of the world’s most prominent political prisoners, now
promotes reconciliation and peace in ethnically and politically
divided Myanmar. She had been detained under house arrest for more
than 15 years until her last release in November 2010.

She was awarded Nobel Peace Prize in 1991, but she received the prize
finally in June this year in Oslo. While receiving the prize, Suu Kyi
said, “For me receiving the Nobel Peace Prize means personally
extending my concerns for democracy and human rights beyond national
borders. The Nobel Peace Prize opened up a door in my heart.”

Suu Kyi spoke with the participants at the MCC headquarters and spoke
about the need to find peace within oneself in order to engage in
peace building. She said, “Righteous people do not exaggerate their
own power, they see the good in others, which is essential for
reconciliation and peace. The ability to see more good in others is a
key to reconciliation and peace.

Going beyond borders for the sake of reconciliation

“If a person is jealous of the other, then that person will always
hate the other. Hatred is the most dangerous human emotion. People who
have no confidence in themselves try to find fault with others and
they bring hatred and more negative characteristics in their
relations. Through such actions they destroy peace and harmony in a
community and nation. One should go beyond the borders of hatred and
jealousy and then only we can think of reconciliation and peace,”
added Suu Kyi.

Suu Kyi’s good sense of humor and willingness to speak truth to power
were evident as she urged participants to “turn your programme’s
emphasis upside down by putting reconciliation first – then peace, and
only when you have peace will you have security.”

In response to the ecumenical family’s sustained and ongoing concern
for Suu Kyi’s struggle during the past several decades, she noted her
own personal grounding in the Buddhist spiritual tradition, and
expressed gratitude for the solidarity and prayers for people of all
faiths.

To a question on the international community’s role in a country’s
particular context of economic development, democratization and rule
of law, Suu Kyi replied, “Rule of law and justice cannot be separated.
Economic development is not a substitute to democracy in any society,
and political development is needed to attain peace among people and
communities. The international community has a key role in
reconciliation and peace building in any affected societies.”

The participants thanked Suu Kyi for her willingness to meet and
dialogue with participants at the consultation. They expressed
gratitude for her clear, determined and principled nonviolent peace
building initiatives and love for her people, a unique model for
others in a conflict-affected world today.

The CCIA consultation, attempting to evolve strategies for peace
building in politically and ethnically divided Myanmar, was attended
by around 40 participants. The consultation suggested several action
plans for wider ecumenical engagement of accompanying churches in
responding to conflicts, initiating Christian participation in
reconciliation and building communities of peace in Myanmar.

More information on the WCC Commission of the Churches on International Affairs.

WCC member churches in Myanmar (Burma)

Monday, May 28, 2012

THE SO CALLED ZOMI



 Kam Lam Khup klamkhup@gmail.com 

 zomi@yahoogroups.com
 "zomi@yahoogroups.com" , "chinland@yahoogroups.com" , "laiforum@yahoogroups.com" ,
 "zalengam@yahoogroups.com" ,  "chincommunityuk@yahoogroups.com" , "YCCF-International@yahoogroups.com"

"Chinlandtoday@yahoogroups.com" , "daipeople@yahoogroups.co.uk" ,  "Dairamtlang@yahoogroups.com" , "bawilian@chro.ca" ,
 "rachel@chro.ca" , "sawmi@chro.ca" , "vanbiakthang@chinlandguardian.com" , sakhong lian , "office@nd-burma.org"

"cheeryzahau@yahoo.com" , "amy@chro.ca" , "hurfomcontact@yahoo.com" , "zonet.zomi@yahoo.coM" , "careysuante@gmail.com" ,
 "chinworld.info@gmail.com" , "salaieddy@gmail.com" , "salaikyawkyaw@gmail.com" , "chumto@gmail.com"
Thawn Ngam , ltpthawnpau@gmail.com, k2 , thawnpi , tinhtooaung@gmail.com, myaaye1966@gmail.com, Pu Moses , pukamsianmung@gmail.com
date: Sun, May 27, 2012 at 7:52 PM

---
As mention above, Pu Kamliankhup, who's the son of Pu Cinsianthang(ZNC President), proposed that  We are Zomi -
 We are theTedims, We are Chins, We are the Kukis, We are the Zos, We are the Laimis, We are Yaws, We are Dais, We are living Spreading
in India, Myanmar, and Bangladesh sinceabout


















Monday, April 16, 2012

Phitlam [phiit-lam]

Khasiangtho in ong hilh thukhat ong gen ding ka hi hi.

Samsiatna i thuakna i phawkna ding in tawmtawm gen kiaukiau leng
I pu I pa te, a beh abeh peuh in phu kila ngeekngeek ngei hi
Kua' phung kua beh cih bel, gen dah zaw ni.

Khanglui lai i Pu i Pa te' genngei pawlkhat en leng -
I PHU kilak dan a kilatna gen leng: I behmin pawlkhat te bang
i gal simsim na lam a, tua tawh ong ki phuak na hi hi.

I pu i pa te gal a kimat uh ciang, 'Sal' in kiman uh a
Taanglai hunkhat lai in ah, Khua khat ah -
A 'to' te a sih ciangin, Hanbuuk ah, a luang a kikoih pen
A 'sila' te in, tua a TOte' sithu thu
nahtang kuak tawh zawl in, (leilak a tuk loh na dingin)
a 'silate' a kamdawh sak in, valhsak uh hi.

Tua sila nu, sila pa pen, a taimang loh nading in
A Khe langnih kol bulh in, singtung ah hen in ah
A khut tawh a ki (phel) lakkhiat loh nadingin
a khut langh nih khau in khih in
A kam a cih theihloh nadin gin, ciang hitan khat (mekawk tan khat)
a langh nih suizum in in, a kam ah hoih hi. Akam a cih(cip) leh a dawt ding in koih hi.

I pu i pa te, a gualzawh sunsun ciangun, a hiamgam mahmah, a ngonghtat mahmah thei hi. I Pu i pa te' hangin, mawhna I thuum ngeekngeek kul ding hi.

I Phiitla pen: [ phitt phuut phitt phutt phiit]

@ Galleng khaatte galleng te phitt...

'Galleng' icih pen, Naga kam a, 'Galleng khaatte' acih teh, "Nga Pasalte" a cihna hi.

I pu i pa te, gal a zawh ciangin, Khuanawl mual ah 'phiitlam' tawh na kidawn in, Mihing Lutang na laam uh hi.

Thursday, March 1, 2012

LUNGSIM ZAI LUNGSIM TOI

Zomi Zokhai zomizokhai@rocketmail.com via yahoogroups.com
1 March 2012

to ZZOOO, ANZ-ZOMI, t, LT, Leitung

Images are not displayed. Display images below - Always display images from zomizokhai@rocketmail.com



"Azaii leh Atoii Lungsim"

Azaii leh atoii lungsim puakzia cih I-ngaihsut ciang-in ahihkeileh hih kammal I-muh ciang-in lungsim puakzia zaii kisa-a laai agelh hong kisak lohding ka' lunggulh-hi, banghanghiam cihleh zaii kisa-a laaigelh ka' hikei-a, pulehpa' suutna thuciinte' tungtawn-in nampi lungsim Zomi sung-ah akizelh zawhna ding-a lunggulhna ahihi. Athu-a theihding ahaksatna' sang-in athu-a theihte-tawh kizuui-a gamtatluheek zawhding haksa zawtham-hi.
I-thulu mahbang-in azaii lungsim (minam vaai bek agen hipakni) puakzia en masa lehang; tu khanghun zuui-in bangte-pawl zaii I-ci dinghiam? Thu agen/laai agelh ciang-in geographical teenna gamlehlei zaa ahuamte, lianpi-tak ahuamte zaii I-ci dinghiam? Chin State sung-a mite huamkim-a thugen/laaigelhte zaii I-ci dinghiam? Thugen/laaigelh bek hilo-in a-Chin min-tawh mapangte eleh? Sepna leh genna/gelhna naakpi-a kikhaai hi-a.

Tusung internet sung-ah Laimite' muhdingleh simding-a I-deihloh thu tampi kigelh-a, Zomi leh Zomi kinialna, C deihlo-a thusunna, C mah thupi asa bangkeek-a laaigelhna, atawpna-ah mimal kinialna, mimal kikawkna ciangdong nangawn I-tun thapaih-pen "zaii" hetlohna hiding-in ka' seh-hi, banghanghiam cihleh adiak-in C paksak-a laaigelhte bangpen I-groups sung-a Laimite-in "uino khat neilaai hang-ei" ci-in haii sa-mahmah ding-a, minam suksiatna-ah zattheih ding-in nana ciamtehteh dinghi. Aziakpen Zomi groups te' sung-ah Zopau asiam Laimi tampi kithun ahihlam theihding deihna-zong ahihi.

Azaii sehna sung-ah atung-a I-cihte zaiina-hiam toiina-hiam cihpen nangma/keima' sehna tung-ah kinga dinghi. Gentehna adangkhat-ah, Zomite' groups sung-ah Zopau asiam Laimite tampi I-guan mawkpen zaiina ahihiam? Zomite bekmah guanlehang toiina ahihiam? Hihte lungngai lo-in dawkpakding ol mahmah khading-a, lungngai taktak lehang abuaihuai mahmah khat ahihi, banghanghiam cihleh Laimite' laai-tawh akibawl groups te-ah Zomite tampi kihel loding-in ka' seh-a, amaute' kitot kiseelna, thaneemna leh thakhauhna cihte kitheihpih hetlo ahihman-in akikaapding hilehang amau dinmun hoihzaw-ah ding uhhi.

Zomist khat' ading-in keima' muhna-ah, geographical leitang zaa-pi huamna-in zaiina hi peuhmahlo dinghi, banghanghiam cihleh Zomite' teenna munteng genloh Kawlgam buppi huam-a naseem Zomite adiak-in kumpi naseem I-cihte zaii hetlo lelmawk uhhi (cihnopna-ah, Zomi thu-ah Kawl kumpi-naseem lianpipite-in minam akhual keileh zaii kici tuanlo-in Kawlte' lak-ah mangthanglel uhhi). Tua ahihman-in Chin State buppi ahuam bangkeek khat-a kampau/laaigelh cihte zaiina hilo-hi. Kawlgam buppi ahuam bangkeek khat-a thugen/laaigelhna-zong zaiina hilo-hi. Hihte khempeuh "zaii" kicihding uutna hi-a, tuabang-a aciakciak tatate toii cihtak-a atoii-teng hizawsop thei-hi.

Genna leh gelhna-tawh "zaii" kicihding lunggulh-a thu lianpipi athukhual bangkeek khat-a tangpi lot pahpah tepawl-pen zaiina hilo-in, toiina, bangmah hilopi athupi-a kimuhding uutna hileltak-hi. Leitang bih-a genna hitaleh minamdang bih-a genna hitaleh gentehna-in Dimmi khat-in ama' Dimmi-pihte (fellow-Dimmi) huamlopi, awlmawhlopi, deihsakna neilopi mah-in Meiteite-hiam Kanpetlette-hiam, Arakante-hiam ahuam bangkeek-a thugen lasakna hong neih ciang-in thutheite' ading-in nuam khollo ding-a, azumhuai mahmah "sakhi manlo, ngaltang tum," acihte suak-hi (amau phamawh salo laai-thei).

Tua baan-ah, aseem abawl hilopi-a, aseem abawl khatpeuh' masuan athukhuallua bang-a hilh, lamlak cih giapgiap tepawl zaiina hilo-in toiina hizaw dinghi. Piicing tak-a idea sunkhiatna, theory khahkhiatna cihte ahi-khollo, aseem abawlte' sang-a thumuzaw bangkeek khat-a thugen/laaigelh giapgiapte-pen "zaii-lo" thamlo-in haii-kipilsak cihding hizaw-hi.

Zomite atamzaw-pen aseem leh abawlding kidemding' sang-in mi-khat' sepna tung-ah "zaii" hong kisakding lunggulhna-hiam, athu-khelngait-hiam, athuduhngiat-hiam thu zaiipipi gen-ah pahtawina ahihkeileh gensiatna, phatna ahihkeileh mawhpaihna cihte abawl ding-in khutgang/khutmanlaang kimciat simsim zaw-hi. Hihpen ei' sungbek-ah akiza/akisim hileh poimawh lo-a, ahizong-in Zomi hong langpang, biakinn nangawn-ah, "Zomite' lampi ahithei bang-a khaakding" aci minamte nangawn-in I-laai/thu gelhte asimsim/amumu ahihna ngaihsun taktak lehang naakpi-a a-haii-huai mahmah ahihi. Hihte-pen toiina taktak-in ka' ngaihsun-hi.

Keima' mimal muhna-ah, Zomi mah haiipih-a, penglam gaalkaap cihna athuakngam beklo-in aseemngam Zomite zaii ka' sa-hi. Alangkhat-ah, sep-lah neilo, aseemte a-uk bangkeek, aseemte' siapipa bangkeek-a ama' sepzawhloh thulianpipi gen/gelh-a cialloh advisor aseem mite, ama' minam huam-a itna leh deihsakna-tawh kizom seplehbawl aneilo pipi-mah namdang ahuam bangkeek-a agen/agelh mite toii ka' sa-hi.

Zaii ka'sak mite' lak-ah khat; Pu Cin Sian Thang, mimal hamphatna tampi Kawl gamukte-in tah (offer) thapaai taleh tuni ciangdong tua mimal hamphatnate nial ngam-in ZNC Lutangpi hihna-leh ama' democratic uplehsaanna-tawh suplawh ngam-in om tiuteu-hi. Hihpen akip upna tungtawn-a (mi pawlkhatte-in penglam gaalkaap bang-in sehding himahleh) asup ngamna naakpi-in zaii ka'sa-hi. Alangkhat-ah, Zomi pawlkhat Zomi hihna taaisan-in mimal dawkna dingleh mimal sumlehpaai lampi kihonna ding-hiam, zaa-khanna ding-hiam khatpeuh-tawh Chin-hiam Bama-hiam akici giapgiapte naakpi-in muanlahhuai (unfaithful) leh toii cihtak-in toii ka'sa-hi.

Atawpna-ah, Zomi akici pulehpi anei diakte' sungpan-a apiang mihingte-in Zomi kici-a ahihna-uh ahaiipih, asuppih, ameetpih-ngam Zomite zaii ka' sa-a, ama' pulehpite Zomi kici napi-a amau Chin ahihkeileh Bama akici mite toii ka' sa-hi. Tuabang mite' ading-in Chin cihlingleng sang-in Bama ahihkeileh Asian khawng kici vetleh daii-a daii tavet cihbang-in zia-om zawlaai dinghi. Tuabang-in azaii hilo-a akizaii saknuam totote' ading-in leitungmi (earthian) khawng ci-to vet lehang zaii-a zaii tavet kuamah atuam omlo cihdaanbang omto laai-a, tuabang mi pawlkhat om veve-a, atawpna-ah kideiidanna-mah thuaklah-in pychological problem mahtawh nana mualliam veve-hi.

Zomi hi-a, Zomi akici-ngam, Zomi hihna-tawh adaii-ngam, asumh-ngam, aseem-ngam, agualzo-ngam mite zaii mahmah-a, ama' minam hihna adaii-pih ngamlo, zaii-huamnuam kisa-a namdang min-tawh naseem mapang, ama' minam hihna atawisaang ngamlo mite toii mahmah-hi.

Keima' uplehsaanna hi-a, nang'a-tawh akituak keileh muhna leh saanna kidang theimah ahihna-zong kitelsiam ding-in I-ki lamen uhhi.

Zokhai

Thursday, February 16, 2012

ZOMI FEUDALISM


By- Pu Chin Sian Thang

Mi nam ni, akici kammal khempeuh in bang gam bang gam ah ahizongin, kua mi nam kua mi namte kiangah ahizongin, gambuppi’ vai thupi khat, tangtut ni, gualzawh ni ki-ciaptehna ni hi kim hi. Tua ahihmah bangin, Zomi Nam Ni i cih in zong, Zomi buppi’ suahtakni, Zomigam kiukna i kheel zawh ni, Zomi buppi’n democracy i ngah ni, cihnopna hi.

Zomi Nam Ni pen 1948 kum, February 20 ni-a piang hi. Tua ma in, i Zomigam bangci hiam cih theih huai hi. Tua hun lai-in, Zomigam ki-ukna pen bang Upadi tawh ki-uk hiam cih leh Chin Hills Regulation Act akici, British Kumpi’n 1896 kuma abawl upadi tawh ki-uk hi. Tua upadi in tu-a, i Zomigam sung teng bek hilo-in, tulaitaka Mizoram akici Lushai Hills teng, Manipur gam singtang teng, tu laitaka Nagaland akici gam teng, tu-a Sagaing Division sunga kihel Sommra Hill teng leh Mizoram taw lama Cacha-chakma gamteng uk hi.

Tua the Chin Hills Regulation Act ii deihna bulpi bang hiam cihleh feudalism akici ukpi-ngeina tawh ki-ukna hi-a, ukpi te’n amau ukna gam sung teng ah, siahtung siahphei, saliang sapa, tuktha khaltha kai hi. Hausa zong ukpi-te’n apiak peuh hausa suaka, gam bup ukna pen amasa in hausa, tua khit ciangin ukpite, vuandokte, vuandok tung ah mangpi, mangpi tungah menzi cih bangin ki-uk a tua menzi pen Zomigam ah koihlo-in Kawlgam, Magway khua ah koih hi. Tua ahih manin, hih feudalism ki-ukna Zomigam ah kiphiat hen ci-a, Magway menzi zum-a ava gen ngei Pu Suang Khaw Kam zong, tua Magway khua ah va si ngei hi.

Tu-a i Zomi Nam Ni pen, 1948 kum, January 4, zingsang lam nai 4:20 hun in, gambup suahtakna i ngah khit ciangin, President masa pen ahi Sao Shwe Thaike Falam ah ong pai-in, ama om sung mah in Zomi Nam Buppi kikhopna kibawl a, tua kikhoppina ah Pu Thang Za Kai (Subidar) in, ” Ukpi ngeina bei hen, gambup suahtakna kingah khin a democracy tawh ki-uk ta ahih manin, Zomigam ah zong, democracy ngeina tawh ki-uk ni “ cih thu sung a, mipi’n thukimpih maw thukimpihlo cih thu, tu-le-ding in khentat uhi. Akikhawm mi buppi 5000 val pha sung pa’n, atamzaw thamin thukimpih in, mi 17 in thukimpih lo bek hi.

Tua ahih manin, 1948, February 20 in pen Zomi buppi gualzawh ni, Zomi buppi suahtak ni, Zomi buppi democracy ngah ni, ahih manin, ZOMI NAM NI akici hi. Lam khat ah ukpi ngeina apiangsak The Chin Hills Regulation Act asih ni ahi hi. Hi bangin mipi’ deihna tawh The Chin Hills Regulation Act kiphiat khia-a, mipi deihna democracy tawh ki-uk theihna dingin, Chin Special Division Act kibawla, tua upadi tawh i Zomigam ki-uk i hih manin, siahtung siahphei om nawnlo, tuktha khaltha om nawnlo, saliang sapa om nawnlo–in, hausa upa zong, mipi teelte bek in hausa sem thei hi. Khua nga khua guk bang kigawm in khawk khat in kiseha, tua khawk sunga hausateng in khawk-uk ding teel leuleu uhi.

Tua ahih manin, ZOMI NAM NI apian’ khit ciangin, i gam sung ki-uk dan pen, khua hausa khua-sung mipi’n teel hi; tua mipi teel hausatengin khawk-uk teel leuleu uhi.Tua khawk-uk khit ciangin, vuandok, vuandok khit ciangin mangpi, mangpi khit ciangin, menzi hi-a, tua Zomigam uk menzipa pen Magway ah om nawnlo-in, tua hun lai-a Zomigam khuapi ahi Falam ah om hi. Zomigam Zumpi pen Zangkongah kikoih hi. Hi banga mipi’ deihna tawh akiphiat lohna gam, India gam bangah tu lai taka, Manipur State sunga om, Behiangzang, Tonglawn khua cihte, tuni dongin, tua The Chin Hills Regulation Act om lai ahih manin, hausate’n akhua, atui tungah siahkai lai-a, agam leitang tungah zong tuni dong thunei lai hi. Zomigam ah Zomi Nam Ni apian’na dinga avaihawm party in KSVP akici (Khamtung Suahtak Vaihawm Pawlpi) hi-a, amakaite inMaha Thray Sithu Capt. Mang Tung Nung leh Pu Thang Khaw Kai ahi uhi.
Mi Nam Ni i gen ciangin, ani thu bek ngaihsun lo-in i mi nam zong ngaihsut ding kisam hi. TV sunga ka thugenna ah, tang tawng pek pan a, ki-pan in, Zomi i kici hi, ci zo ing. Chin kici nam min pen Mikang Kumpi ong piak hi-a, sal hihna pana kingah min hi ka ci hi, min man hilo ka ci hi. Banghang hiam cih leh ei phuah hilo, ei theihloh kal a ong kipia min ahih manin, i theihloh kal in Chin-te ci-in lai ong kigelh san san a, ahi zongin e’n phawklo-in om san san hanga, khua i phawk zawk deuh, lai i gelh theih zawk deuh ciangin, i biak Pasian bulphuh in i minam min ding Tedim gam, Khuasak khua ah 1953 kum in i phuak hi. Tua hun pen Khuasak Golden Jubilee kici-a, Pu Thuam Hang leh Pu Pau Suan te tapidaw suah zawh kum sawmnga acin kum cihna hi.

Tua khawmpi-ah, i gambupa tui-phum teng kikhopna hi-a, i minam buppi tuiphum kipawlna ding ahih manin, i lawm tuiphum dangte, Kachin, Karen cih te mah bangin ei zong minam min tamsak dingin min kiphuaka, tua lai-ah Rev. Sang Fen in ” Mun khempeuh ah Zo cih kammal om kawikawi hi; Tedim ah om hi, Falam ah om hi, Halkha ah om hi; Matupi, Kanpetlet, Mindat leh Paletwa te ah zong om hi, Asho zong Zo cihna mah hi; tua tham lo-in Yaw cih zong Zo cihna mah hi; tua ahih manin i minam min dingin ZOMI ci ni; i kipawlna pen ZOMI BAPTIST CONVENTION ci ni,” ci-in thusunga, anial om loin avekpi thukim in kikipsak hi: kikipsak bek hilo-in, tua hun laitaka BBC, GS asem Dr. Sowards in hih ZOMI min pen i biak Pasian tungah, akiptawntungna ding, Pasian in azat min ahih na ding apna thu ongngetsak in, thupha ong piaksak hi.

Ei minam min ding a i biak Pasian tunga ki-ap min dang om lo hi; tua ahih mah bangin, ZOMI min tawh nasepna khempeuh Pasian in ong ompih hi. Tua ahih main, i minam ni zong ZOMI NATIONAL DAY cih ding hi zaw hi.

Hih ZOMI NAM NI (ZOMI NATIONAL DAY) pen amasa in, Pu Zahre Lian in ama suah ni tawh laih nuam a, laihzo lo hi. General Ne Win in zong Pyine (_ynfe,f) lakni tawh laih nuam a, mipi’n saangzo lo hi; tu’n zong SPDC in Pyine (_ynfe,f) Ni ding mah in, hih den a, ahih hang mipi’n saangzo lo hi hang. Bang hang hiam cih leh ZOMI cih min pen akip, akho dinga Pasian tunga i ap sa min, eima phauhsa min ahih hang hi.

Upate’n,

“ La in ah thu hi: thu in ah la hi,” acih mah bangin atunga i thugenteng la-in sa ni:

(a) February kha ni sawmnih ni, ZOMI NAM NI aw, ni lunmang ni , ni neelkaai ni aw ee.

(b) Ni lunmang ni , ni neelkaai ni aw, nunnop lamtaang i kaihni aw ee.

(a) Lia-le taang tem bang kitawi un, ZOMI NAM NI lam bang pak le’ng, lam bang pak le’ng ee.

(b) ZOMI NAM NI lam bang pak le’ng, Zomi buppi’ angtan’na hi-a, bang i thasial na diam lawm aw, na diam lawm ee.

******************************************************************************************************************************************************************

(Zomi te Makai Pu Chin Sian Thang lai at a simsim kha khin zong tampi om khin ding in ka lamen hi.
Hoih sa lua ka hih man in' asim khinsa teng leh asim nailo te sim kikkik ding in hong suaksak kikkik ing.)

Cinpu Zomi

Thursday, January 19, 2012

ZOMISM-8

BY
Naulak-PauTunLian
Thang Pi
naulakzomi@googlemail.com via yahoogroups.com
10:51 PM
----Hun khat lai in i pi leh pute Sen(China) gamah na teen ngei tuak uh hi.Tawlkhat khitciang vaihawm kumpi te’n siah(tax) tam laak thei lua uh ahih manin mipi te lungkim lo uh hi.Tuabanah kulhpi(Great Wall) kilam in, na kinaak sep lua leh thaman lah ki hoih ngahlo ahihmanin i pu leh pi te Kawlgam na lut uh hi.Zomite kawlgam laizangah hun sawt sim kawlte tawh hong teen khop khit ciangun Sagaing Division kiim tengah hong kituah to uh hi.Tua khitciang Chin State ah hong lut to pan uh hi.Chin kici pen kawlpau hi a ”Bawm” cihna ahi hi.Zomi ten van puak nangin bawm kizang zel ahih manin , Kawlte in “Hei! bawm pawpa” ci in a sapna pan un kizomto suak kha hi.Tua manin “CHIN” cih mite hong theih masakna khat suak hi.


Hun tawlkhat i pi leh pute India leh Kawlgam khut nuaiah om tuan lo in amau kia zalen takin na om uh hi.Kumpi cihbang nei tuam se lo in mikhempeuh suakta takin na om uh hi. I gam leh lei ah amau leh amau na ki uk uh hi.Mikang gamkek te i gam hong lut ma in Zomi ten kuama’ tungah siah leh tang pia ngeilo banah kuamah vaihawmna nuai ah ki om ngeilo hi. Ahizongin Mangkang gamkeekte kawlgam hong lut uh a, gam hong lak beh zel uh hi.Kum 1824 in kawlgam khanglam teng la uh hi.Kum 1852 ciang kawlgam phellang la zo uh a,1885 kumin kawlgam bup la zo mawk uh hi.Kum 1888 December kha ciangin Gen. Geoge White makaihna tawh mikang galkap tampi tak in Zogam lak sawmin zomi te na do uh hi.Zomi ten zong luang leh ban phal in na lehdo uh hi.Ahizongin galhiam kibatlohna hang tawh a tawpna ah mikang te vaihawmna pen lungkimlo takin sang uh hi. Kum1896 ciang British Parliament panin " Chin Hills Regulation Acts" gelh uh a, Zogam pen hih thukham zui in kawlgam ukpi ( Governor of Burma) in direct in uk hi.
Zogam ah vai hong hawm ciangun mipi’ deihna om lo in amau’ hoihsak danin hong gamta uh hi.Kum 1907 in mipi te deihna hi peuhmah lo mikang kumpi ten Zogam ah ukpi(feudal chief) sehtawm ziau uh hi.Amau vaihawmna a lamzan theih nangin ukpite’ tungah siah kaih theihna banah thuneihna pawlkhat piakbeh uh hi.


Tua bangin mipi te tungah siah leh tang kaihna kilawmlo takin a tam ciangin hih pen mikang te vaihawmna hang hi cih mipi ten mu uh ahihmanin mikang kumpi te tungah lungkim lo uh hi.Tuaman in Chin Hills Union Organization kici kipawlna 20th February 1928 in Hlingzung, Mindat Township ah hong kiphuankhia hi.Hih pen politics tawh kisai kipawlna amasa pen kici thei ding hi.Chin Hills Union kimuhkhopna masa pen Ware khua ah 29th September 1932 in kinei pah hi.Hih kimuhkhawmnah laisinna lam, cidamna lam, neek leh taak zonna lam leh adangte genkhawm uh hi.Zogam pana Mangkangte hawlkhiat ding leh suahtakna ngah ding a tup bulpi khat uh ahi hi.


Kum 1939 a sangnaupangte’ sandahpiah khit ciang suahtakna ngah nadinga hanciamna hong khang sem sem hi. Kawlgam sunga om minam kimte tawh kibat nangin Zomi ten pan hong la uh hi.Kipawlna a panmun leen kiteelthak te in gamkeek Mikang kumpi’ tungah ngetna pawlkhat bawl uh hi.Tuate :-
1. Zogam in mundang tawh kibangin ki-ukna lamah phattuamna a ngah nading.
2. Zogam ki-ukna pen Zomite’ deihna tawh kizui-a Thukhunpi bawl ding.
3. Pilna lam, cidamna lam leh sumzuak sumleinate ah khantoh theihna ding
4. Zogam pilna sanglam a man langa puahphat nang.
5. Biakna lama suahtak theih nang
6. Zogam lampi kizopna a manlang a bawl nang.
7. Zogam leh Zanggam suakta takin kikawm kizop theih nang.
8. Zomite mimam dangte tawh liangko kikima kizop theih nang.
9. Kawlgam in suahtakna a ngah ciangin Zogam in zong a kibanga a ngah pah nang.


Zomite ngetna pen 20 February 1938 ciangin kumpi ten genkhawmna hong nei uh hi.Tua kimuhkhawmna ah kumpi nasem mi 300 bang va kihel thei uh hi.Hong holim khit uciangin hih zomite’ ngetna pen piak theih a hih loh lam mikang kumpi in gen hi. Mikang kumpi in a piak ding sangsikin, hih kipawlna a bei nang hanciam lai hi. Makai teng zong gamvai (politics) a sep nawn loh nang un thupia zawsop hi. Chin Hills Union Organization makaite politics ah a kigawlh nawnloh nangun kumpi nasep lian khawng piak dingin na zawl uh hi.Ahizongin makai te tuabang na ut sam lo uh hi. Tua tak ciang kumpi in Chin Hills Union Organization pen kumpi’ phalloh kipawlna in ciamteh hi. Ahih hangin mipi-ten Mikangte’ vaihawmna a deihlohna uh nakpi takin Kanpalet ah lakkhia uh ahih manin kumpi Ulian te lauin taikhia uh hi.


Chin Hills Union Organization kumpi’ phalloh kipawlna hong hih takciang zomi politics makaite kumpi’n man hi.Tua huhau in kumpi nasem mi 36 ten a nasepna pan un tawpna lai pia uh hi.Tua khit December,13,1946 ciang mi nam tuam tuam leh kawlgam kilawmtakna a hoih zawk theih nang meeting om hi.Tua pan commission tuam tuam kibeh lap hi.A kum kik(1947) ciang Kawl leh zomi kilawmtakna, Chin Myanmar Friendship,Htilin ah March ni 4-6 sung kinei hi.


Kum 1947 a Aung San- Attlee Agreement a kigelh tak ciangin Khamtung gam zong a suahtakna hong pia baih zaw ding cih upna leh lametna tawh February 12,1947 in Genreral Aungsan leh mi nam makai ten Panglong,Shan state, ah agreement sign uh hi.Tua thukimna hang bek tawh 1948 kum January kha (4) ni in kawl mi te leh khamtung mite khempeuh pen mikang ten suahtakna pia uh hi.Mipi te’ lunggulhna om bangin Chin Hills Enquiry Commission member 3 omna 5th February 1948 in kiphuan hi.Hih commission in February 12-23,1948 sung mipi’ deihna(opinion poll) laakna nei uh hi.Tua pan in ki ukna thukhun bawl ding leh Ukpi(feudal king) compensation piak ding hoihsa uh hi.


Kawlgam in suahtakna a ngah khit 1949 kum-a ki-gelh Gambup Thukhunpi ah Parliament pen dei nih dawl tungnung leh nuainung om hi.Zomi te ading zong parliament dawl nih ah palai puak hong kuul ta hi.Gamke (state) dangte bangin ukpite leh khawk ukte’ teel palai puak ziau ding maw cih ngaihsutna hong om hi.Tua thu siangsak dingin Zomite kimtaka thu kikupkhopna Chin National Conference February 12-22,1948 sung kinei hi.Hih pen minam bup khawmpi a khatveina hi pah hi.Tua khawmpi a ni nihni-in Tedim pan a palai Pu Thang Khaw Kai(Tuithang Khua) in thu sunna nei hi.Ukpi leh khua uk te nautaangte tungah a kilawm a kituak lo ingamta uh hi ci hi.Siahdawnna, thaman om lo a kuli vanpuakna leh adangte hangin ki genthei hi.Tua ahihmanin ukpite’ ngeina tawh ki uk nawn lo in mipi’ deihna tawh ki uk ta ni ci hi. Tua a thusun pen Falam pana palai(Lailun khua) Pu Chun Mang leh Kanpalet pana palai Pu Thang Muang ten thukimpih mah mah pah uh hi. Tua a thusun thukimpihna mipi vote tawh a khensak uh ciangin mipi 5000 lak pan vote sagih bek in nial-a vote 4993 in thakhat thu-in lungkimpih ahih manin kikipsak pah hi.



Kikhopna a kibawl khit ciang thuvaihawm pawl in Ukpite a kibeisak manin liauna (compensation) dangka 500,000 pia pah uh hi. Tua dangka pen a zaa lianpen panin a zaa neupen dong 70,000; 20,000; 5000; 1000 leh 100 cih bangin seh hawmsak uh hi. Tua akipanin kum tampi a kithuak; ki-ukcipna, kigawtna leh Ukpite’ siahkaihna khut nuai pan kisuakta hi.Hih khawmpi pen zomite adingin a ciapteh tak mah mah khat hong suak hi.Zomi nam bup khawmpi masa ahih banah Gamkeekte’ hong guat kiukna beisaka mipi deihna tawh ki ukna ding kipat khiat na hi. October 1,1950 in Chin State thunei ten February 20 pen National Day a zat dingin kipsak uh hi.A kum kik February 20,1951 ciang Chin National Day masa pen Mindat khua ah ki lawm hi.Tua hunah Kawlgam Prime minister zong kihel thei in, aman’ President i’ lungdampihna lai(message) zong simkhia hi.President bek tham lo in state tuam tuam Minister ten zong lungdampihna lai khak uh hi.



CHIN eima’ min ahih loh lam ki thei mah leh a taka malakna tak tak kum1953 ciang om pan hi.Kawlgam pen i theihsa mah bangin kisuakta lo ahih manin ki pawlna khat peuh Biakna vai tawh a kisai khak hun zong om hi.S.T.Haugo makaihna tawh Chin State sunga nam lian zaw deuh teng min oua in Tedim, Falam leh Haka Baptist Association kum 1952 in na phuan uh hi.Tua Assocition thum te ki pawlkhawpna pen Minam kipawlna hong suak ahih manin Chin tangin ZOMI zat ding cih Sia S.T.Haugo in thusung hi.Tua pen Haka te khatin deihlo in ”Laimi” cih ding ut hi.Ahizongin Laimi i nam min a hih loh zia leh Zomi i hihzawk zia a hilhcian ciangin diksa ciat uh hi.Tua pan Zomi Baptist Convention kipsak uh hi.


March ni 5-7, 1953 sungin Thantlang Township huam sunga om Saikah ah Meeting kinei hi.Tua laiah mi 3000 paikhawm thei uh hi.Tua hunah minam min dingin Zomi kikip sak hi.Tua khit a kum 30 na 1983 ciang Thantlang ah khawmpi ki nei kika tualai ah ki ngaihsun kik hi.A hizongin palai 434 lak pan mi 424 ten Zomi mah hoihsa lai uh hi.Kum 1988 ciang Zomi official in recognised pan phing hi.Zomi National Congress zong Burma gam kumpi’ theihpih Political Party khat in sim pah uh hi.India gamah zong Zomi a kizatna sawt nai lua khollo hi.Kuki ci in na ki ciamteh masa zaw hi.Mizoram ah bel Lushai kizang masa hi.Ahizongin kum 1986 a state hong muh ciangun Mizo in hong laih uh a, tua in Mizoram sunga teeng Zosuan khempeuh huam hi.Manipur state sung Daizang khua ah kum 1971 in Zomi National Congress na kiphuan hi.Zomi pen kawlgam vaigamah minam min dingin kizangta hi.Minam vai a kipawlna a tamzaw ah Zomi ki zang ta hi.


Zosuan te Chin leh Kuki hi zen zen lo hi hang.Midangte’ hong theihna bek hi lel a, eima’ hihna tak tak hi lo hi. Hih kammal te i pau leh ham nangawn ah a om lo te ahi hi.Zosuan nam tuam tuam; Hakha, Matupi, Falam, Thado leh a dang dangte pau zatah Chin cih leh Kuki cih a khiatna(meaning) om lo hi.Tua ahih manin i nam min hi lo limlim hi.Pu ZO suan leh khak te i hih manin Zomi ihi hi.Bek tham lo in Zogam a teeng i hih manin Zomi hi lo thei lo hi hang.I ngaihsut ciangin CHIN pen minam min dinga i zat nawn loh i nusiatsa min khat hi ta hi.Tua ahihmanin i nusiat sa pen lunghimawh nawn lo in Zomi mah tawisang leh lamsang zaw ni.Chin pen Kawlgam sunga state khat hi lel a, Zomi in India gam leh Kawlgama Zosuan khempeuh huam hi cih phawk ni.I nam ni zong midang ten, Chin National Day (Chin Amyotha Nay) hiam “Chin Miphun Ni” a ci phial uzong in en Zomi Nam Ni(Zomi National Day) mah ci tang tang ni.

Tuesday, January 17, 2012

Award of the Insignia Commandeur - Aungsan Su Kyi

Pu Chin Sian Thang le Frence Ambassador ki mu a
NLD makai, Nu Aung San Su Kyi tawh zongh ki ho lim kkhawm uh hi.


15-1-2012 ni nitak lam mah in lungdamkoh biakpiakna ki nei a, ( thong tuak te muakna)
tua kikhop man cian gin aman khit ciang nitak 6:00 PM hun'n French (Piantit) kumpi gamdang vuanzi
pa Mr. ALain Juppe in French gam in ASSK pahtawina apiak uh French gam ading in a sang penpen
pahtawina ahi A Ward of the Insignia Commandeur in the Legion of Honor pahtawina
amau gam tangin Zangkong French (Piantit) Embassy ah piakna hong nei thei hi.

Hih hun ah, Mipi leh Zomi mimal 150 val kah in kihel thei hi. Zomite tangin ZNC President Pu Chin Sian Thang zong hong kisapna tawh kizui in kihel thei hi, ASSK in lengla French Foreign Minister pu tawh President Pu ki meltheihna hong bawlsak in tawl khat, amau hong ki holim thei uhi. Kiho sung in thu tampi kigenna sung ah, ko Zomi te 1917 kum kim pawlin Galpi masa hunlai, no gam ah force labor in ong pai ngei ung cih gen hi. Kimuhna tawh kisai in ASSK in lungdam thupulakna Piantit pau tawh gen kik hi.
---

Kam Lian
Secy, ZNC

Info Team
Zomi National Congress
16 January 2012

==============================


Pu Chin Sian Thang La Phuahte



1. *Lel dih aw Kap lel dih lai zang aw, pian gam lei leh ka Zo damtui aw,
keizong, keizong lel nuam lai veng ee;*
2. *Keizong, keizong leel nuam lai ing, Panlong apat Taungyi ah, UNO dong
leel to laivang ee.*


1. *Tang kahenkol thangta zawm aw, Zolun Alsi thang zawm aw;*
2. *Zolun Alsi tu bang asuan thangvan phesak kei hing ee.*


1. *Sin thu a pha ngai ing aw e, tong dam a nem a ngai ing ee;*
2. *Sin thupha leh I Zogam kuam ka ngaih man a tul hi’ing ee.*

Mipi in Pu Cin Sian Thang Aki phuah Zola Awkaih.

( a ) Guallel cinthu,thangtam lai ah Zogam zuapa sitni Cin Sian, Thang mah thang zaw e..

( b ) Sitni Cin Sian,Thang mah thangzaw zang kamkei sa'ng hang zaw e hang, zaw e gial zaw e..



(a) Z N C leh, N L D lung lai nahual na,pian gamlei ziin bangling e,gual in gen lua e..

( b ) Ziin bangling e,gual in genlua gam ading inzong zatam ten muang,zawng e muang zawng e...



( a ) Sesumthang leh,langlamlibang cingdinglai ah cinthupha tem,bang deih na lian e.

( b ) Kawlciang tawilo,dolaima ciang na suan suan a gam a ding in ban zal henkol,khai tam zua aw e...



( a ) A kum a sim,sawmnih cing ta zuatawh ma lo bang pang khawm leng tungsianmang in,awi ding muang veng e..

( b ) Tungsianmangin,awi ding muang veng lai zom tung mu van lai te tawh lung lai khau bang,hual khawm lai leng e..



( a ) Ka gam lung tup,tui bang tung aw U.N.O aw Daw Suh Kyi leh Sitni Cin Sian,Thang aw tuang ve aw.

( b ) Sian aw bat lei,bangphul nuam veng dota ngal khuai hang te bang a,mi lai sum lu pal a lak na hen luang za tam a tham na hi e.



( a ) Mar gam kuam a,ciin thang ki lel zua tawi Thang Lian Pau aw dam ve aw.

( b ) Zogam lei a,dota sangbang nang na not a tu in tui liim,nga bang siang pan e.



( a ) Zotavontawi,lungmuan na ding tungmu van lai ka phungpi lun Sian aw dai phui,gua bang hong hah aw.

( b ) Sian in gua bang,hong hah hen la zua thang leh tun,min lun tawh lung lai khuam bang,nang hong gel gel aw.



( a ) Gual in va bang,ka pil ci a pil ka hih leh nang bang pil,nang bang ciim lengh e.

( b ) Nang bang pil,nang bang ciim lengh a hang ka hih leh zong nang mah bang,kei zong hang lengh e..

Monday, October 24, 2011

ZOMI NATIONAL CONGRESS (Chin Sian Thang thugen)

chinpuzomi@gmail.com,
zozum@googlegroups.com,
zomi@yahoogroups.com,
tongsan@googlegroups.com,
zozum@googlegroups.com,
zomicenter@yahoogroups.com,
khuanonet@googlegroups.com,
vaihunta@googlegroups.com,
laaitui-community@googlegroups.com,
zomiinnkuanusa@googlegroups.com,
ZomiOK@yahoogroups.com,
zomidaily@gmail.com,
careysuante@gmail.com,
lengtong4u@gmail.com,
stuangtyf@gmail.com

date Sun, Oct 23, 2011 at 3:09 PM



Zomi National Congress



Nimit : October 23, 2011


Zomi u-le-naute

October 24 ni teh ZNC kum 23 ong cingta in mihing hi leh khang khat hi ta hi. Tu-ni dong ong kalsuanpih i biak Topa Pasian min phat ing. Sum-le-pai thagui thatang le thungetna tawh ong panpih khempeuhte lungdamna ong ko ing.

Kum 23 sung kalsuanna ah Zomi min le Pasian min daisakna om lo hi ci ung. Minam tawisang zo taktak hiam cihna ngaihsun kha uh hiam? Ko muhna ah US, EU, UK, UNO le gam thupiten Zomi cih minam min ong thei mahmah ta in um ung. Ahi thei zah in I minnam vaipuakte na gengen ung.

Hih kum 23 sungah na lianpi a kisepzawhloh hang, khangno Manglai sin nuamte adingin ZNC min tawh American Center, British Council te ah Scholarship kingahin a kah sa le a kah lai mi 100 kim bang pha ta hi. Pawl khatte gamdang tung khin zo ta uh hi. A hanciamte English a kilawmciang siam uh hi. Tua Zomi sangnaupangte i minam mindaisak kuamah om nailo hi.

1999 kum in ZNC, NLD, SNLD, ALD, MNDF, kipawl in CRPP kiphuankhia in galkap kumpi kilinglawngsak zo mahmah hi. Tua manin zong gam tuamtuam le Kawlgam sung naiganzi kinte in Zomi cih ong tel mahmah uhi. Tua ban ah ZNC kum 22 cinna pawi 2010 kum in Kalay Myo ah kibawl in Panglong nihvei sapkikna kitangko khia hi. Gam sung gam pua Democracy deih khempeuhte in hong thukim pih uhi. ASSK in zong letmat thu in hong thukimpih a a laiteng amah ki-ap hi.Zomi te in Kawlgam bup linglawngsak zo mahmah hi hang.

ZNC pen a semsemte a bek hi kha lo in Zomi it ing a ci khempeuhte adding hi. ZNC ngimnate ko khangin tangtun’ zo nailo kha ding hi mah ta leh khangnote in ong zop ding uh thupi hi. Ko a semsemte kicinna om zolo hi tasemah leh a mi hong en kei un la, policy na en un. Kei mimal hamphatna zong hi leng lampi tampi om hi. Ahih hang sawt kimanglo ding a, I minam te ading in khang sawtpi zat theih ding ci in ZNC mah apom tentan hi ing.

Kawlgam kumpi dawi tawh kau tawh thagum hat suan tawh, a suangte khut nuai ah hamsatna tampi om hi. Kei bang nuntakna hamsat kawmkal in mat le hen thuak in innkuanpih na ngawn in hong nusia hi. Sih theihnading ciang natna hangtawh zato thumvei bang lum ing. Ahih hang ka sih theih nailohna pen Pasian in i minam ading hong deihna khat om lai ahi tam ci in ngaihsun ing. Gimna tawlna te pen thuak ding cih theih sa a ka sep ahih manin ka lungkim mahmah veve hi. Pasian in zong minam ading nasep pen ama nasem khat mah in hong ngaihsun dingin lamen ing.

Leitung thu, Vantung thu khempeuh Pasian theihloh a piang khatzong omlo ahih manin i minam thu nasepna ah Pasian deihna tawh kizui in Pasian bulphuh a sep ding ka deihna bulpi hi. I minam min zong Pasian’ nasemte phuah hi-a, Pasian tungah Honpa Jesuh min tawh a kip tawntung dinga ki-ap min ahih manin sepna khempeuh daupai hi cih thu ong ko ing.


Pu Chin Sian Thang

President

ZNC ear ZOMI Sung ah U leh Nau Ei biak Pasian in ZOMI te thu pha hong pia aa, USA leh Leitung mun tuam tuam ah ih om na tawh ki zui in Tu Ni (09,01,12) Saturday Ni in Pu Chin Sian Thang in Orlando aa om ZOMI te kiang hong pha thei a hi man in Orlando veng ah om (Center Florida ZOMI Innkuan )te ka ang tang mah mah uh hi, Orlando pan Pu Thang ZOLA aa Ki phuak ZOGAM AKSI PU CHIN SIAN THANG U,S,A, (LAITUAL LENG TA EE...) ZING NAZIN SAWLBANG NABAN NA CENTER FLORIDA ORLANDO, ( TUANG HONG TUNG TA EE...) Phuak ( Pa Thang Lam) Pu Chin Sian Thang It na tawh a ki pia sum List na et thak uh 1, Tg Sing Cin Mang ( Suang Zang) $ 200 2, Pa Vungh Kap Go ( Anlangh ) $200 3, Tg Vungh Lian Nang ( " " ) $150 4, Pa Thang Lam Tung Pau ( " " ) $130 5, Pa Cin Go Kap ( " " ) $120 6, Pa Thang Ai Mang ( " " ) $100 7, Pa Pau Than Suum ( " " ) $100 8, Pa Do Kap Pau ( " " ) $100 9, Pa Pau Khan Lian ( " " ) $100 10, Pa Pau Khan Nawl ( " " ) $100 11, Pa Luan Khua Cin ( " " ) $100 12, Tg Thang Kim Khai ( " " ) $100 13, Tg Ngin Pian Mung ( " " ) $100 14, Tg Pau lam Tuang ( " " ) $100 15, Tg Do Lian Thawng ( " " ) $100 16, Pa Dai Khan Ngin ( Pimpih ) $100 17, Pa Go Khen Zam ( Heilei ) $100 18, Tg Sawm Za Thang ( Buanli ) $60 19, Pa Ngin Thawn Cin ( Anlangh ) $50 20, Pa Pau En Thang ( " " ) $50 21, Pa Thang Hawm Za Cin ( " " ) $50 22, Pa Kap Suan Thang ( " " ) $50 23, Pa Thang Suan Dal ( " " ) $50 24, Pa Khup Lam Thang ( " " ) $50 25, Pa Kap Lian Thang ( " " ) $50 26, Tg Nang Dal Mang ( " " ) $50 27, Tg Thang Sawm Tung ( " " ) $50 28, Tg Ngin Khan Thang ( " " ) $50 29, Tg Pau It Lian Khai ( " " ) $50 30, Tg Khen Lian Mung ( " " ) $50 31, Tg Zam Suan Khup (Tuithang ) $50 32, Pa Thang Khan Ling Lo Pau ( Suang Pi ) $50 33, Pa Gin Khan En ( Vangteh ) $50 34, Tg Thang That Kim ( TuiVial ) $50 35, Tg Thang Sawm Tuang ( Hei lei ) $50 36, Tg Thang Lian Khai ( Hei lei ) $ 40 37, Tg Kap San Thang ( Anlangh) $ 20 38, Pa Thang Ko Khai ( Heilei ) $20 39. Pa J C Thawng ( Tui Vial ) $20 40, Tg Thang Bawi ( Min Pi thei pak keng ei ) ( Hai Cin ) $20 Total $ agawm- 3030 Pa Thang Lam In Pu Thang ZOLA ( Phuak )Sep.3. 2012 Florida Tui Zum Mang Pan Pu CHIN SIAN THANG Henkol khau khih ,Kawl Mang nanduain thang bang va veh ee,, Tun Nu ZOGAM Pallum ma teng Sian Aw Ni Bang tang sak lai ve aw,,, A Pia Khia mi mal kim ei biak PASIAN in a kam ciam om sa mah bang in A zah 30,60,90 dong in hong thuk kik ta hen, ZOMI Te Pasian in thu pha hong pia lian ta hen,,

        Pu Chin Sian Thang La Phuahte
 >    1. Lel dih aw Kap lel dih lai zang aw, pian gam lei leh ka Zo damtui aw,
>    keizong, keizong lel nuam lai veng ee;
>    2. Keizong, keizong leel nuam lai ing, Panlong apat Taungyi ah, UNO dong
>    leel to laivang ee.
>
>
>    1. Tang kahenkol thangta zawm aw, Zolun Alsi thang zawm aw;
>    2. Zolun Alsi tu bang asuan thangvan phesak kei hing ee.
>
>
>    1. Sin thu a pha ngai ing aw e, tong dam a nem a ngai ing ee;
>    2. Sin thupha leh I Zogam kuam ka ngaih man a tul hi’ing ee.
>
> *      Mipi in Pu Cin Sian Thang Aki phuah Zola Awkaih.***
>
>
> ( a ) Guallel cinthu,thangtam lai ah  Zogam zuapa sitni Cin Sian, Thang mah
> thang zaw e..
>
> ( b ) Sitni Cin Sian,Thang mah thangzaw  zang kamkei sa'ng  hang zaw e
> hang,  zaw e gial zaw e..
>
>
>
> (a) Z N C leh, N L D lung  lai nahual na,pian gamlei ziin bangling e,gual
> in gen lua e..
>
> ( b ) Ziin bangling e,gual in genlua  gam ading inzong  zatam ten
> muang,zawng e muang zawng e...
>
>
>
> ( a ) Sesumthang leh,langlamlibang cingdinglai ah  cinthupha tem,bang deih
> na lian e.
>
> ( b ) Kawlciang tawilo,dolaima ciang na suan suan a gam a ding in ban zal
> henkol,khai tam zua aw e...
>
>
>
> ( a ) A kum a sim,sawmnih cing ta zuatawh ma lo  bang pang khawm leng
> tungsianmang in,awi ding muang veng e..
>
> ( b ) Tungsianmangin,awi ding muang veng lai zom tung mu van lai te tawh
> lung lai khau bang,hual khawm lai leng e..
>
>
>
> ( a ) Ka gam lung tup,tui bang tung aw U.N.O aw Daw Suh Kyi leh Sitni Cin
> Sian,Thang aw tuang ve aw.
>
> ( b ) Sian aw bat lei,bangphul nuam veng dota ngal khuai hang te bang a,mi
> lai sum lu pal a lak na hen luang za tam a tham na hi e.
>
>
>
> ( a ) Mar gam kuam a,ciin thang ki lel zua tawi Thang Lian Pau aw dam ve
> aw.
>
> ( b ) Zogam lei a,dota sangbang nang na not a tu in tui liim,nga bang siang
> pan e.
>
>
>
> ( a ) Zotavontawi,lungmuan na ding tungmu van lai ka phungpi lun Sian aw
> dai phui,gua bang hong hah aw.
>
> ( b ) Sian in gua bang,hong hah hen la zua thang leh tun,min lun tawh lung
> lai khuam bang,nang hong gel gel aw.
>
>
>
> ( a ) Gual in va bang,ka pil ci a pil ka hih leh nang bang pil,nang bang
> ciim lengh e.
> ( b ) Nang bang pil,nang bang ciim lengh a hang ka hih leh zong nang mah
> bang,kei zong hang lengh  e..

Monday, October 17, 2011

Khuado Bawl





This is the most impressive festival, the 'Khuado Bawl' for Zomi and much meaningful for the whole native of them. There are two major cerebration in a year, 1@ Khuado Bawl (Khuado Pawi), 2@ Sialsaw (Lawm Annek) in Zomi and Native Zogam. This is similar to the Jews 'Sukkots'.

Khuado Bawl festival is including celebration; ritualism; feeding; cleanings; making fortune for the future; dancing and so forth; the way of celebrating and inclusions, and celebtrating durations are slightly different from one place to another.

Native Zomi(s) enjoy the festival of 'Khuado Bawl' in the full moon of 'KauKha'(October) nowadays. In ancient times, Khuado Bawl is the celebration of three dys continuous festival; Ancient native Zomi did hold it in 'Khuado Kha'(August) in case of having crops only from (zo lam) hilly yards, it means that they habitually did not farm rice in lower places that is reaping in the month of October(Kau Kha)each and every year.