Showing posts with label galnam leh hangsai. Show all posts
Showing posts with label galnam leh hangsai. Show all posts

Friday, September 4, 2009

Galngam le Hangsai Tangthu

Galngam le Hangsai
by; Thang Hau Mung (Daniel Mung)

Kei bangin a thaman pian khawng i om khak leh cimphawnga sim ding ci-in nidanglai tangthu khat ongat ingh ei guai..a zanailo leh a mangngilh khawng omkha leng cih napong hi kawm..

Galngam Leh Hangsai Tangthu.

Khat vei khua khat ah papi khat inh thangg siah in a thangga awk zusa vasa te naki suut sak den hi, Tua ciangin a mah zongh heh lua a hih manin ni khat a buksim leh a thangvil dingin pheisam no khat pai hi, A man zongh gemgem in tua pheisamno mancip in a taw pan singpum khat khumto-in a pangh pan sing pum khat khum phei in singlam teh in bawl in mun khatah a phut hi.

Pheisamhno a tun theih loh ciangin a nu inh a khua pih te cial in ka ta ongtung thei lo hi mite inh ong matsak hi ding hi vazong ni ci-in a zon uh leh tua bangin a om lam a mu uh hi.Tua ciangin Pheisamhno-nu Thanok dah lua mahmah a hih manin kap in ka ta-aw a bangci zizen na hi hiam nah tangto lawk ka nek man hiam manhta khaalgah kanek man hiam ci-in kahla awi duatduat a hih manin singkung tunga papipa a nui khia kha hi.

Tua ciangin pheisamh khua zang inh mu-in Thanok nu inh kei man hia mipa va luh ning inh ong tuak sukin phei sam nu Thanok hing ongci ding hi tua ong cih hangin nane teitei unla kei-adingin a phei khat ong siah un ci-in a vai khak hi. Pheisamh nu inh valuh to-in papipa laulua a hih man in na tonton in Thanoknu inh man dingin a ki thawi lai takin deih tak in a tuan khia hi.A nuai a tukciangin a khua pih te inh na bawh pah uh in Thanok nu hing a cih hangin a ne teitei uh hi, Thanoknu vai khak na bang mah in a phei khat siah uh a khamzo phalo uh a hih manin a phei enzel in singtung a et zel uh leh Thanoknu omlo in papipa mulai uh a hih manin dawi hi ci-in lau in a tai keek m'ang uh hi.

Tua ciangin papipa zongh laulua a hih manin singkung tungpan in kumsuk ngam tuanlo in a khua dakdak leh a gal ah singtawn pua-a pai khat a mu hi. A man zong a cih na dingthei lo in kagal aa singtawn pua aw nangap leh ongpai inh ci-in a tow hi. Tua ciangin singtawn puapa zongh heh lua a hih manin paipah in papipa zongh kumsuk in kihta pian a hih manin lawm aw ki laia keini inh kizawl ni ci-in a kizawl uh hi.

Tua bangin lam a paipai uh leh mun khat ah satanng khat mu-in zawl aw hitengah saki hawl ni ci-in Hangsai inh a hawl hi. Tua ciangin Galngam inh thaltang khat bek nei a hih manin kap ngamlo in tai veva in a thaltang suangthep(suangleh suang kikal) khat ah phutsuk in a zawlpa Hangsai a tun ciangin zawl aw sa tampi ongsuak inh ka kapkap leh sate sithei lo-in ka thaltang hi teng ah awk hi ka dokdok hangin ka dokzokei aa sa bangmah kana man kei hi nang zongh ongdok pih inh ci-in Hangsai inh dokin Galngam inh a phutsuk hi.

Tua ciangin Galngam inh zawl aw na awn phot dih inh tha leh tha zongh kikhatlo keibek inh onng dok dih ning ci-in a mah bekin dok zo a hih manin Hangsai inh a kih tasim pian pah hi. Tua ciangin satanng khat tuak leuleu uh aa Galngam inh hawl in Hangsai inh a ai tawh kap a hih manin sa tampi a naman hi. A samat tenguh Galngam inh guangguangin tasak zolo a hih manin Hangsai inh hi lawmlawm tasak lo tui vatawi pak inh ci-in a tui tawi kal in phuisamsam in a guang khin hi.Tua ciangin Galngam inh kih ta pian pah a hih manin a ai guksak ding sawm in lampi ah a tuuk ki neih in asa teng a bua sak hi, A guan kik hangin bawm sungah talo a hih man in Hangsai inh a guan sak hi. Tua ciangin Galngam inh a zawlpa phui sam dan teng ngaisimsim in nihvei thum vei bang a hih ciangin Hangsai heh in zawl aw a bangci lawmlawm na hi hiam kongkei lum ding a hi ci-in tua ciangin Galngam lau pianin hih napa ka ginna hih nang kong ginna ci-in a thal tang khat bek neih sun dok zel thun zel in a hih hi.( tua manin Hangsai inh a kei ngam kei hi.)

Tua ciangin mun khatah tawl nga uh in Hangsai inh Galngam tuitawi in a sawl hi,Gal ngam zongh a bawmpi tawh tui tawi dingin paipah aa tui a dipdip hangin a dim thei kei hi. Galngam ki leh kik in zawl aw tui kongdipdip hangin a dim thei kei hi Nang vatawi dih inh ci-in Hangsai inh a tuitawi kal in Galngam inh a ai a guksak hi.Hangsai a tunkik ciangin pai ding a cih uh le a ai na-omlo a hih manin zawl aw kana khat mangveh ci-in a kipei bialbual hi, Galngam inh zawl aw nong up mawh leh ka vansungteng zonginh la a hizongin ka thal um sung na et khaak le namit leh na ha puak kham ding hi cihi.( tua a hih manin a thal umsung a en ngamkei hi).

Tua ciangin kilem lo pipi-in lam pai khawm uh aa a inn ciat vuah a ciah uh hi.Ni khat Hangsai inh a inn phel in a zawl pa Galngam inn huh dingin a sam hi. Zawl aw nongpai ciangin khua mual ah ongku masa inh la ka sutpi ah nong kah ciangin na bungbuu lam in ongkah kei inh a ci hi.(banghang hiam cih leh a khua pih ten thei-in a keihlup ding a deihna a hihi) A hizongin Galngam inh ensim masa in a zawl te inh mei a neih lam uh a thei hi. Tua ciangin Galngam kileh kik in a thei lo kineih in khua mual ah ku-in a sutpi ah a bungbuu lam in a kah to hi.Tua ciangin a lawm te inh thei vatlo uh a hih manin a mei uh zial manlo-in a theih uh ciangin heh mahmah uh aa hipa inh i zia leh i toung ong thei ta a hih manin hoih lo hi i that ding hi ci-in a nek sawm uh le Galngam laulua in a cih nading thei lo-in zawl koi-ah koi-ah a cih leh a zawlpa inh gumkha veve in kuhkua-ah kuhkua-ah ci-in sakuh kua-ah a lut hi.

Tua ciangin a khua zangun kuhkua tou-uh in sun ann ne a khawl kawm un a thuk hiam khau teh dih ni ci-in khau lim khat a khiat suk uh le a sungah Galngam inh na zialzial a hih manin a bei hi. Tua ciang in pawl khat ki kum ngeingai uh in tulai tak bang ongci leh ih lau pen ding hiam ci-in nupi te inh Chikchilili ongci leh lau penni ci-in papi te inh pangpadaaldaal ongci leh lau pen ni a ci-uh hi.Galngam inh za a hih manin Chikchilili pangpadaaldaal a cih leh lau lua uh in a tai uh leh a sow dawh na vuah kisiatmangin a sikhin uh hi.

Tua ciangin Hangsai heh leuleu in zawl aw ka khua pih teng lah ong thah sak khin cin aa,ka ai lah nang tawh i kithuah zawh a mang hi-in tu-in i ki khen loh pha mawh hi zawl aw mual ah i kimuh leh mual ah vuam ah i kimuh leh vuam ah ki that ding hihangh a that zo zawzaw inh dawi kungpu sial kili nei tawh ki ai ni-ci-in a kiciam uh hi.

Galngam zongh paipah in a lo-ah a mah tawh kibang lia'n in milim khat bawl in Hangsai inh Galngam sa a hih manin gemgem in a bawh leh Galngam inh a geipan napang sim in tha khat thu-in a ngawng a bantan pah hi.Tua ciangin a kiciam nasa mah bangun Galngam inh dawi kungpu sial kili nei la dingin a pa sawl in a pa inh lazolo a hih manin tua lawmlawm lazolo na lenuai ah ciikpi kongci deh ci-in a ci khin suak a hih manin a pa Zauhang a si hi.

Tua ciangin Galngam kuankhia in dawi kungpu sial kili nei a la hi. Dawikungpu inh na dawn tuah in sonavingvengh sonavingvengh e a naci hi' tua ciangin Galngam inh nimnadildial nimnadildial e dawi kungpu sial kilinei ka lak nadingin nimnadildial e a naci hi,Dawi kungpu inh kamual dungzui-in nongpai-a ka uital kual na-ah nongkual aa kasial talkowng nong kulhkan maw ana cihi.Galngam inh dawng leuleu-in a mual dungzui-in kongpai-a na uital kual na-ah lailen tawn in kong tawn deudeu-a na sialtal kowng kong leh kan maw a ci hi.Dawi kungpu inh nasial khau leh na khut kimat hen ci-in Galngam inh na tut na leh na taw kimat hen a ci hi,Dawi kungpu inh nasial khau leh na khut kikhen henla na khut bak khat leng khia hen a cih leh Galngam inh zongh na tut na leh nataw kikhen hen la na taw bak khat lengkhia hen a ci hi.

Galngam a ciahna lam pi ah dawi kungpi sucin' nei khat inh na dawn leuleu in tua a luk zawh kei leh asi ding a hihi. Bang hang hiam cih leh tua a lukhem peuh a sucin' inh tepcip pahpah a hih manin a lute a si khin pahpah hi. Galngam inh tua thei a hih manin a om khop ma-un suaklu pum bebek khia sukin a hakimh a hih manin Galngam inh a om khop pih zohi.

Dawikungpi inh ciangpi khat tawh khuh leuleu in Galngam a ki tomtom hangin kitom zolo a hih manin zawh ngeu kiangah ka ai mangngilh ingh va la dinh inh a cih leh ui inh za a hih manin nangsangin keigol zaw ingh hatzaw ding ka hih manin keiman va laning ci-in ui inh a la hi. A kileh lam ciangin leitungah a pailai takin lui ah mikisil mu a hih manin ui inh tawng kha in a kam aa a peh Galngam ai tui tungah a kia hi.

Tui inh tai(lamm)suksuk a hih manin a khang ah mi-inh mu-in a tawm uh hi. Tua Galngam ai a tawm te pen tulai-a Thahdo te hiding hi ci-in i pu i pa te inh um in Thahdo te inh Galngam ai kem uh a hih manin tudongin buumsiam uh hi a ci hi.

A kawmkal ah tampi tak mang ngilh ta mai hangh ee...



--
Tg. DanielMung.
www.danielmung. blogspot. com