Sunday, August 7, 2011

GZA, Muhdan leh Kikupna a banban in zomto ni!

zomi@yahoogroups.com
cczomicenter@yahoogroups.com,
zozum@googlegroups.com,
zomi-owner@yahoogroups.com

dateThu, Aug 4, 2011 at 7:48 AM
subjectRe: [ZONET] GZA ka muhdan pulakna; GZA Central Committee & Yangon aa Om Standing Committee Member te Kimuh Khopna Om

from khupkhanthang@yahoo.com

Leitung mun tuamtuam aom Zomi khempeuh,
GZA, GS Dr. Chin Do Kham hong thu tangkona, kuamah-in, kuppihlo, kidawnglo, ki weephanlo (Comment or criticize) ciangin, Zomite kuamah lunglutlo (Interest lo) aitam maw? ahih keileh kipawlpih sawmlo maw ka na cici hi. Tulsa khua-ah Press Conference a ki bawl lai-in, Sia Do Suan Mungin, "Zomite adingin, kimat kihen, kolbulh khaukhih, zong a thuakngam dingin, ka kipia uhhi." a ciih khit nungsang kei zong aa nung uh a zui ngam dingin ka kipia hi. Tua mah bangin, kei ngaihsutna te zong sungin, kuppih dingin ka ngaihsunsun hi. A hihhangin, makaipi pawl khat-in hong telkhial thei dinguh ahih manin, ka kipan ngam kei hi. A hizongin, GZA President pu-in Singapore pan aa, thugen, hong hopihna, July 25, nitak nai 11.00 pawl-in ka ngai kha aa, ama hong zawtna dung zui-in, a gal etet bek hilo-in, bangbang hi leh ka lungsim sung aom teng kuppih ning cih ka khensat hi. Theihlkhialh, zakkhialh, muhkhialh aom leh hong hilh kik un.

Kei muhdante anuai a bang ahihi.


1. Hih ih makaipi 5 teng pen, CCJ pan aa, kitel ahih mah bangin, ahun, amun leh khuahun pai zia zui-in, Zomi buppi tel mah bangin ka sangsiam/thei hi.

2. Hih makaipi 5 tengin, Singapore pan aa hong gualhkhiat uh, Standing Committee (Sub Committee) 15 tengpen, tuhunteh information technology hoih mahmah a, minute khat sungin Leitung bup thukiza thei lel ahi teh, leitung bup Zomi te hong kuppih/hongdot bawl le uh hoih mahmah dingin ka um hi. Tu-in, Zomite kihelna/ki thudotna (Participation, Consultation) omlo tawh kibang hi. Mi 5 khuaksang Zomibup khuak hoihzaw kha ding hi.

3. Tuni ciang dong Standing Committee 15 teng, hih teng hi cihna leitungbup Zomite theihsakna omlo ahih manin, Transparency (Kawlpau-in, Pwenlin Hmut) om kasa kei hi.

4. Hih Standing Committee member makai ding teng na SEH (Kei leptawm, phuahtawm kammal hilo a nuai-ah Sia Do Kham thupulakna pan ka lak hi. "SELECT and APPOINTED" cihna hi.) na uh nakhial khin zo uh hi. Banghang hiam na' cih uh leh, no maakaipi 5 teng zong mipi/taangpi-in, kong tel(Elect) mah bang un,Standing Committee Member teng zong ko mipi/taangpite nong telsak ding-uh ahihi. Mipi/taangpi dotna, kuppihna omlo aa, no' tengin na SEH tawm uh pen, Democracy paidan tawh kituak lo hi. Mipi thagui thatang, neisa lamsa, sum leh paai mah kimuang kisuang a hih ciangin mipi/taangpi mahin tel(Elect) ding hoih kasa hi. Mipi/tangpi thuneihna (Power/Voice) omlo, tan' hamphatna (Human right) omlo hi.
Tuni dong mi kuateng kuateng kaseh uhhi, cih pulakna omlo-in, a mau SEH mimal tengin, nong sang zo diam? cih dongsim zasak sim-in, asan' zawh ciang bekin, kithei pan hi. Amau zong khat leh khat kua teng ii hiam? cih zong ki theilo-uh hi. Kawl kumpi Military Intelligence (MIS) te miseh dan tawh kibang hi. A SEH teng beek uh hih teng hi ei, mipi/taangpi-in bang ci nasa uhhiam? cih dotna beek hong nei lehuh, a'hoih ding hi ven. Tulsa Press Conference lai-in, "Bang ding aa, Standing Committee Member ding, Zomi tangpi tangta te tel(Elect) saklo nahi uh hiam?" ci-in ka dot leh, GS pa Dr. Chin Do Kham-in, "Tua bangin mipi tangpi tangta tel sak leng kei khangin zong kizo kei-in teh" ci-in hong dawng kik hi. Tuhun, Global Village a kicih hun, Information Technology hoih/sang mahmah aa, minute khat sungin, leitung mun tuamtuam aom Zomite thu kiza thei hi hang. Zomi te' Internet group teng panin, Standing Commiittee Member ding, Zomi tangpi tangta tel sak leng kha khat ( One month) zong sawt/kaai-in ka um kei hi. Tu ma kum 50 lai (Half A Century) lai-in, Zomi mee-kuang lui ding te-in kha 3 pan kha 6 bang campaign pai-in, Zomi tangpi/tangta deih MP, meekhia/vote sakin tel zo uh hi. Tuhuh teh khangkhat a telzawh sawmlo ih hi leh, tel dan ding a theilo maw? or dictatorship zat nop man' aa theilo ki neih maw? khat zaw saangsaang hi zaw ding hi.
Atawpna ah, Standing Committee Member ding, mi hihteng hihteng SEH ung, mipi/taangpi-in bang ci na'saa uh hiam? ci'in hong dong beek le uhcin'; noteng-in candidate ding moninate aa mipi/taangpi a telsak (Vote) tawh kibangin, mipi/taangpi kihelna (Participation) zong hipah aa, rights neina zong hipah hi. Democracy tawndan tawh zong kinai zawlai hi. No sepdan pen, Revolutionary Council Chairman pa, U Ni Win in, aa Ministers ding teng a'maa thu aa, a'seh tawh kibang hi.
Naa 5 mah vua tukhawm lilia aa na' seh mah uh maw? theihnop huai ka sa hi.

5. Sia Do Suan Mung simlo Kawlgam University kah ngei omlo a, nidang Zomi University sang naupang te kuateng kuateng-in, ihgam ihlei leh ihmi-nam ading bang na' sep ngei uhhiam cih zong thei kha kei le uh kilawm hi. Tua bangaa nasem, maapang ngeite pawl khat bang tu aa standing committee sugah SEH huai mahmah hi.
Gtn: (1) Dr. James Suan Za Dong: Tulaitak aa ih Zopuan, Zonik zatpi pen, a zepdan Tedim khuakiim khua tengah en kawikawi-in, a'maan design bawl a', Yangon, Tamwe-ah gaan sak pah ngiat hi. Sum leh paai ban-ah, hun leh thatang tambei lawh lua ahih man'-in, aa sang lai bang kum khat kiat lawh zawzen hi. 1968 kum-in, Tedim khua khangno teng kaikhawm-in, Lawibual mong pan, Sakollam mong ciang Phuitong kung (Singno kung) suanpih hi. Kaptel khua Hydro-power ding a' vaihawmsak ban-ah, singkungno suan ding zong nakpitak-in vaihawm lai hi.
Gtn: (2) U Thant kivui ding vai-in, University sang naupangte leh Kawl kumpite U Thant luang kituh- in, buaina nasia tak om hi. Yangon khua bup galkap te-in, sun leh zan cingin kua mah kivakkhia, kipaikhia ngamlo hi. Tua galkapte ngongtat/gam'tat mahmah aa, mi kongzinghpial a muh khempeuh uh maan-in, alu/ asam mettol sak hi. Galkapte kimudah mahmah hi. Tua galkap te'n a uniform ban-ah Chin tit (No. 1 Chin Battalion) batch kisuangsak hi. Kawlgam mi khempeuh-in Chin/Zomi galkapte ci-in lipkhap mahmah aa, Chin/Zomi kimuhdah mahmah hi. A hih hangin tua galkap te Chin/Zomi hilo-in, Kawlte vive hi. Kawl Galkap kumpi-in, Kawl Civilian te-in, Chin/Zomite hong lipkhap/muhdah nading aa, abawl kaltang hi. Hih kisuktuahna thu hoihlo pen, Salai Kip Khaw Lian-in, Kawlmi, mi namdangte tel na dingin, luangkhaam-in, Bandolla panchan (Bandolla Square) ah mipi tungah leh RIT Assembly Hall-ah Minister te tungah phisian na nei hi. Dr. James Suan Za Dong leh Salai Kip Khaw Liante anih un, Kawlgam Federal System tawh ki-uk nading hanciamna hangin 1972/73 kum-in Sin-Phyu-Daw Operation tawh mat leh hen thuak uhhi.
Gtn: (3) Eddie Ngin Hang-in, American Embassy Zum Yangon ah, Chin (Kawl gam a hong kilawh dan a zang hing)te khempeuh hong kigawtna, hong deidanna vaitawh kisai, luangkhaam-in, Counselor pa' laikhak tawh na'phil-gawp, na'nuaaigawp aa, Chinte hong bawlsia American Embassy staff nih bang zakiat lawh hi. Tua khit a kipan Chin buppi (Ei Zomi te zong kihel) Ameican Embassy zum sungah oltak kilut thei pah aa, VISA zong oltak kingah ziahziah pah hi. Tua hang aa, VISA oltak aa ngah Sia pawl khat-in kei a' pen Pasian hong tuampiak taktak hi. Miracle hi ci-in teci pang zawlai kici hi. Tua ban-ah, Manglai mah thupi sak nuam ding ih hihteh U.S.A gam pan, "Teaching English to Speaker of other Languages" tawh M.A. Degree a ngah Eddie Ngin Hang bang zong SEH ding kilawm kasa hi

Amau teng thum bang Standing Committe Member khat nangawn ah ki SEH lo cih pen, lamdang kasa hi. Secular lam tu aa na' SEH te un, gam leh minam ading bang zah taktak luangkhaamin kipia ngei hiam? asepna te uh hong pulak un, theih huai hi.

Gtn: (4) ZRDC President pa, Pa Vum Nang bek na SEH kha uh hia?

6. GZA pen Biakna lam bek kipawlna hilo a hih man'-in, Pastor tampi SEH ding hoih kasa kei hi. Bang hang hiam cih leh; Khua khat ah Pastor nih a om leh Pawlpi nih ompah, Zomite khennih sauh pah, Pastor thum a om leh pawlpi thum ompah, Zomite khen thum kisuah pah hi. Zomi te kipumkhat nading hong haksa zaw ding hi.

7. Gam leh Minam ading a kiphuan GZA ahih mah bangin, gam leh minam adingin maa a' pangngei, a' semngei mikhat, na ettheihloh pa/nu ahizongin, or na galpa/nu ahiphial zongin, nasep khoppih ding aa, na' SEH veve ding uh kilawm hi. Makai picing naa hi. Standing Committee Member a ki SEH mimal khat ciat ii, ihgam leh ihminam ading aa, asepte uh tangpi tangta theih dingin hong pulak un. Thei nuam hang!

8. GZA tawh kisai sepna te, mipi/taangpi tungah pulak ding mikhat (Speaker of the GZA) officially in seh ding kisam hi. Gtn: Kawlpi aa, Bishop pa leh Dr. Gin Khan Khaul tawh Standing Committee member te kimuhkhopna, Rev. Pau Khan Khai-in net sungah suaksak hi. Amah a tangko dinga commmittee tengin, tavuan/mawhpuak a kipia mah maw? Ni dangteh ih thusim te control na haksa ding hi. Kipawlna paidan hilo hi.

9. Dr. Gin Khan Khual London aa, interview na-ah agen mah bangin, hih vaihawmna khempeuh Leitungbup Zomi Innkuan (LZI) maa kaai pawl khat leh Singapore Zomi Innkuan maakai pawl khat te tawsawnna, phuang khiatna leh thuneihna a hih mah bangin, Zomi dangdangte kipawlna a hi, Zomi Association te, Zomi Center te, Zozum etc.. te zong thu kikuppih, dot bawl ding kisam ka sa hi.

Kamsangpa Nathan in kumpipa Davuih akhialh nate va gen ngam kei leh kumpipa Davuih khial zelzel kha lai ding hi. Tua hileh Itazila mibuppi-in, ciamsaitna, genhtheihna thuak taktak ding uhhi.

Hih kong lai-at tawh kisai hong kuppih nuam na om uh leh U.S.A. Central Time 8.00 to 10.00 PM kikal hunin, ka residential phone (405) 321 6204 tawh nong kuppih thei hi. (GMT -6 hour hi.)

Zahtakna lianpi tawh,


Khup Khan Thang
5104 Ladbrook Street
Norman, OK 73072
U.S.A.
---
from; pumzachin2000@yahoo.com

Pu Khup Khan Thang,


Ken khat hong behlap ning maw. Hun khat lai in Chin te na muh uh leh that un cih thu hong gin ciang in thuak zolo a, Chin mi te sung pan in makaipi sem ahi Pu Nang Lian Thang Japan zong minam itmahmah hi in ki lawm sa ing. Kei bang minam vai ka vei ki patna hi . Dr Lian Hmung Sakhong pen General Secretayry sem hi. Pu nang Lian Thang pen kumpi na sem ahih man in Salai Ram Lian Hmung ( Thangpi ) hong lut hi. Na genna om bang in Biakna sia -2 a om leh pawl-2 hi pah mawk in ki Pumkhatna ding in Biakna makai te ii sepkhiatna tam mu nai keng. Politics in ki gawmna piang sak a, biakna in ki khenna piang sak hi cih bel keima ciaptehna hi. Genkhialh a om leh ki maisak ni.


Pum Za Chin
Norway
-------------------
khupkhanthang@yahoo.com

Leitung mun tuamtuam aom Zomi khempeuh,
GZA General Secretary pu' Taangkona # 1 ka sim suksuk leh ka min ka simkhak ciangin; ei hei leh ih lawm te'n naungek kapkapte naunawimuk (Kawlpau-in "Cho Hleng" Mangpau "Pacifier") a kam-ah ih guansuk ziau mah bangin, hush money hong pia ai ve maw ka ci hi. Bangbang a hizongin, Committee 15 member teng' min hong kisuaksak pah ahih ciangin, a zian kyi mawh kei ei ka cipah hi. ("A ZIAN KYI" Tedimkam kammal hi aa, Kawlpau kikawmte khat hi. Business khat pepeuh-ah, a Capital zah ih ngah kik khit teh "A ZIAN KYI" ta ei kici hi. India lam aa om Tedimkam theilo Zomite aa ding ka explain na hi.)
Kei bang hih list sungah ka min ka simkhak mateng hong ki SEH lam zong a thei vetlo hing. Tua mah bangin, Dr. James Suan Za Dong, Suan Muan Thang, cihte, pawlkhat bang zong, amin uh a sim khak mateng Standing Committee ah, a ki SEH lam a thei khalo pawl dingin ka ummawh hi. Mi pawlkhatte leuleu Singapore meeting man' khit phetin, a ki SEH lam kizasak pah hi. (Gtn: Rev. Dr. Pumzathang Tombing bang July 9, 2011 ni, Norman hong pai-in, member ding a ki SEH lam theikhin bek thamlo-in, zong na saang khin hi) Ka cihnopna-ah, Pa Do; Gen Do (Sia Do Suan Mung mintap pa) in, "Ko Tedim Township People's Council Executive Committee sungah, ko pawl bel zin zahtak (VIP) peuh a' omteh phek kawm, beel kawm, sawl tangzaang' pawl hilel ve ung aw, EC ka hih uh hang bangmah thuneihna a' neilo pawl hi ung" a cih dan-in, tu a ki SEH ih member sungah, deih taktak a SEH pawl leh naungek kapkap khemna or consolation aa SEH pawl om hiam? na ci ci ing. Liangko kikim ding mah lunggulh pen hang!.
Ka dot nop thu pawl khat leh ka su'nnop thu pawl khat.
1. Hih a min kisuaksak member te lak-ah, Zomi kipawlna khat pepeuh ahi zongin, Zomi mipi tampi-in a hi zongin, deihlo-in, hihpa/hihnu member pan hong hepkhiat sak/tawpsak-un hong ci leh a kihemkhia/ a kitawpsak thei diam?
2. Tua mah bangin hihpa/hihnu tua, so and so committee-ah hong helsak/hong behlap sak un ci'in hong ngen leh a kihel/kibehlap thei diam?
Hih thu 2 kong dotna-in, "Constitution" ding maalep aa hong dong hilo-in, "Mipi Thu Neih Na" bang ciang om cih ka theinop man' hi.
3. Convener te thuneihna bang ciang cih bel thei keng. Ahizong-in, committee khat pepeuh a convener ding pen, a member lak aa, senior pian pen lam mah hih leh kituak/etlawm saa-ing. Gtn: Public Healthcare Committee bangah Dr. Thang Deih Piang bang sang' a senior zaw Dr. Thang Khan Piang Hatzaw (In service) or a retired sa' Dr. Zam Go Niang te, Dr. Pum Hau Mangte kilawm ka sazaw hi. Mihing ngeina, ih sinna kibang ei sang' aa tampi a junior zawte' thu ih maan'/zuih ding baih kisalo hi ei!
4. Mipi tungah "Thu Pulakna" khat pepeuh ih neih ciang khialhna a omlo/tawmtheipen a tawm ding hanciam ni. Gtn: GZA GS pa "Thu Pulakna" a masa pen-ah, "Global" pen "Gobal" in hong at khial aa, tua "Thu Pulakna" tung tawn-in, ki dawngdawng aa, kipawlna min bang "Gobal Zomi Alliance" hong suak dek phial hi.
5. Ih Zopau tawh ih neihsa kammal te zangh suang pah leng. Gtn: Post Office bang Zopau-in, "Laito zum" ki ci hi. "Laitaizum" ci-in phuakthak kei zaw leng.

Muhna kibanglo, saan'theihlo a omleh avui atang kikhia pah keini ei! Kamdam in kikum zaw ni!

Lungdam

Khup Khan Thang
Norman, OK
U.S.A.
----------------------------------
fromHang Khan Lian hangkl@zomi.net
Zomi ulehnau,

Ngaihsutpiakna te, mimal tuate, tuate kihel laileh cihte ei muhna ciat i gen ngeingai nate thupi sa-ing. Deihsakna zong kilang sa-ing.
Etlawm mahmah laaiding aa kangaihsut khaak khat in, midangte tawsawn lo zaw in, ei leh ei mahmah zong kihel nuam hang icihleh kipiak zawhding thupi zaw lai in um ing.
"Hih minam nasepna, thukikupna ah kei zong ut ing, kihel nuam ing" aci kua mah om nailo hihang.

Kei bangzong, atuung lam ka min akihel lam zakhalo ban ah, ong ki-iplah lua khollo ahihlam kazaak sawn ciang, "nong hel vua nong hel kei uh zongin Kawlpi meeting bel ong kah veve ding hi-ing" kacih ngiathi. Tua nangawn min kihelsa pawl khat in, " A ut, akihel nuam lua mahmah pawl khat bel ei sung ah om mah hang..." ci-aa ong seelpho kawmkawm hilaihi. " No ciang zong kihel ngam, kei zong utngam lel mahlo ding maw, a kihel nuam himah ing" cipah lel ing. Zum ding in ngaihsun het keng. Bang ka sem thei, bang kabawl thei aci bel hihet keng. Ka kizat theih nading zong om khol ke'nteh, ahihhang, USA kumpi inzong Zomite ong zat nading omlopi mah ong nawnnawn uh hilel hiven, ci-ing.

Tua ahihman in minam ading kipia zo ing, kin, uuk, deihsak in aci peuhmah in bang hang i min pialo ihihiam? Makaipi pa'n, "Ong zawn ung..., ong thuum ing" ong cih nungsang, "tutung peuhmah, khatvei ong cih lai leh" ciding ihihiam?

Party kuanglui ding hileh i min pia ngam napi hangin hihbangteh ipiak ngam kei leh... cihzong ngaihsut huai khat hipah sa-ing.
Minam kiveisak mahmah ihihteh, ei thuneihna ding bek aa kihel nuam, ei min dawkna, ong ki siapi bawlna bek, ong kithudot bawlna bek aa kihel nuam ihihiam?

Sia Enno in a gen bang mah in, "kipawlna hilo, minam kalsuanna" ahihteh zum ding ngaihsunlo hilel ing. Gam leh minam ading cih hang, Party kuanglui ding hileh bel bang ka citam theilo.
Zomi leh Zogam ading ahihleh democracy ngah ciang, kei deihdan aa ki-ukna ong om ciang, ong kideih, ong kingaih ciang, ka min akihel ciang, Zogam akiphuh zawh ciang icihleh bel ciakciak nawndah lel lehang, Zomi, Zogam bup genloh ei innkuan sung zong ei deih banglian hingeilo ahihteh.

Hang Khan Lian
--
Hang Khan Lian
Block 640#11-59
Bedok Reservoir Rd
Singapore 410640
-----------------------------------
Thang Than Tuang thomastuang@yahoo.com to zomi
Aug 9 (3 days ago)

Guai
makai dingte muan huai thei tak ei Pastor le Dr vive hi ven maw Dr le i ZOMI Pastor te bel maw Pasia nasem hiam?or pawlpi nasem hiam? Amau pawlpi phattuam nading bek sem uh hilo maw ZOMI vei loin Pawlpi vei in mu zaw ingh Ai zongin amau Dr ngah ten ZOMI luangkham in hong vei in hongmakaih le uh pawldeidan kei le uh UNDP ten leitungah ZOMI te azawng pen in hongciam teh liangin um kei pong ingh

ZOMI mipil le Dr ngah te veipen amau bang a Dr level i cidiam Mihau teng bek vei uh ee Sial vom le Sial vom ki ngai aci dan ai tam? a hangin tuni dong ZOMI kipawl na lian tampi mipil Dr thuap tampi te mah in makaih ee donghuu sihna lam ah ma apang kipawl na a omnai hia ? Mipil makai ten ci mawh dongtuahna Sih mun te ah amai laak ngam lo maw daipih zolo maw ka thei kei a amau vei pen ZOMI sungah POPULAR nop man ai tam maw ci in khuisa zel ingh ei tua bangtawh leitung bup ZOMI te i makaih zo tam maw...

GZA kipawl na a makai a ki seh kha lo ZOMI te luangkhaam a avei ka theih tampi omlak ah Pu Zo khai thu ka phawk kha hi A luang kham in Malaysia ah ZAM phuan in muh dah le ko mai zum tampi athuak nungin tuhun teh agah pen leitung gam thum na teng ki zel khin ta a mailam ah ki zel lai ding munsa hi Hih bang a vei mite gengen kul lo a asepna atang zai zihziah khin ZOMI makai muan huai te pen GZA pan mun guan na ah ki thei kha lo ai tam ? or a Lai tan tuam lua a seh taak salo uh ai tam? a taktak in cilengh i Siapi cih teng pen pil sawm vei ta le Pawlpi in kha sum apiak man bek a Pasian nasem hi in tua na ngawn ZOMI bup huam zolo uh hi Hih sanggam pa Zkhai te pawl ZOMI vei pen pawlpi ki deidan lo ka cihnopna hi Zokhai vei dan le ama kipum piak dan in i maikai teng hong sep dinguh bel ngak lah huai hi

ZO Khai khit ciangin Lengtong Pauno zong la lam hi ta le thu lam hi tale atung i seh or i tel Dr te zah in ka muang hi Lengtong Pauno ZOMI vei dan a it dam akhual dan ih theihnop le ala mal te en lengh ki thri hi I Sia pi Dr pi ten ama la phuah bang phuak thei nai lo le phuak lo kha ding hi Mi Dr ngah te sang ama laphuah te gil in sin taak zaw le makai in in tel kei phial zong thu dot taak cing kasa mah hi Mailam ah cidam le ZOMI sung pan Dr ngah ki om toto kha ding a aihhang Lengtong Pauno te dan a Gam le Nam it na Lia le taang ki it na Zawl la ngumngek hong phuahsak ding mi haksa zaw kha ding in um ingh Thu le la ki pawl na khat peuhpeuh ah makai ding tel or seh taakcing kasak man hi.

Guai te hih teng kong at ciangin Pu Zokhai le Pu Lengtong te makai aki guan loh alung kim lo ka hi kei hi guan taak kasak man hi DR le Sia pi mipil teng aselpho ka hi kei a laitan sang kah kha lo Pu te nih in ZOMI luangkham in hong vei a agah i muh bangin i makai tel seh tengin international a om ZOMI te luangkham in hong vei POPULAR sang sep lam hong hanciam le uh lunggulh man hi

Theihsakna Pu Zo khai le pu Lengtong Pauno kum lo a kong at hin lungsim tawh ki tuak lo thu om le hong maisak un
Dot na ZOMI makai ding te pen laitansang akah te maw ? or A sin le a theih tantan tawh avei a asem te ?

tttuang
----------------------------

khai boi laizomzomi@gmail.com via yahoogroups.com to zomi
Aug 9 (3 days ago)

Dear Sia Ngaih Thang
GZA pen Tedim kampau Zomi te bek hisam kei-in mailam
ah Tedim pen i limzat luat leh Zomi ki pawlna sung leh i Zomi
pihdangte tawh kal ah i cidam kei khatam cih lunggulh na tawh.

Khaibawi
---------------------------
Pau Za Lian abpaupi@yahoo.com to zomi
show details Aug 9 (3 days ago)

Dr.Do Kham
Na vai hawm na te uh na sia sa peuh mah ingh. GZA ma kai pi teng, pan mun nei teng Pasian ci dam na, ki it ki pum khat ki thu tuak na leh vai hawm na ngim na khem peu ah, ong gual zawh pi tawn tung ta hen.

Albert Paupi
USA
-------------------------
Mung Swan Mang msmang@zomi.org via yahoogroups.com to zomi

Kheih2! Lungdam na lian pi toh GZA Makaite leh akiseh zihziah panmun
len teng2,memberte khempeuh ih mai muak na in,ih khut te sanglap in
khutbeng ziah ni.....!
--------------------
danielmung19@gmail.com

Laisim mimal khat ciat inh hih TKLianpu gen ii theih kimnak le ii kalsuan zia
dingkhempeuh ongtangcing dingin lam en ingh,

A bulpi inh hi TKLIianpu onggen hi ziau hi, Maikai piten nongsem ngam takpi uh tam?
cih tha ngahna lianpi tawh....Zomi.
-----------------------
c n CNThang2010@gmail.com via yahoogroups.com to zomi
show details Aug 8 (3 days ago)


To.
Zonet a sim khempeuh,

Tedim kampau Zomite, mailam ah i kipumkhat nading deihna tawh GZA min
hong piankhiat pen thupi mahmah hi. Kipawlna tuamtuam a omtei hangin
hih sangin a tangzai zaw (scope lianzaw) omnailo hi.
Tua a hihman in:-
1. I minam bup i vang leh lim khat hiding hi, cih um photphot ni.
2. Makai hoih i suah nadingin, tu a makaite i hong lamlahna zui photphot ni.
3. A kiseh makai tuamtuamte i hong lamlah nasepnate tha pia photphot ni.
4. I septheihna mun ciatah ma pangkhawm ciat photphot ni.
5. Na hoih a kisemkhiate zuun toto ni in, a kisem zolo a omleh tuate
tungtawn in pilna ngahsawm ni, cih kei ka ngaihsutna a hi hi. Lungdam.

Rev. Cin Ngaih Thang
ZBCM,Kalay.
-----------------------------------
lianthan.tuang@gmail.com

Kawlkumpi te'n Zosuan te pawlkhat molhtum in ong zang ngei khin aa, pawlkhat pen ong zatzat laitak hi in, i mipil i misiam pawlkhat te zong ki hel aa, Zosuan (minam leh gam) aa ding nasep na te,ki pawl na te kawlkumpi' molhtum a suak loh ding thupi mahmah ahih man in pilvang huai ta kasa ngiat hi...
Ldam :)

Jesus Loves me
--------------------------------
tklianpu@yahoo.com

Zomipihte,

Hibanga minam vai ong hanciam nop uh lungdamhuai mahmah hi. Welcome ciat ni.

Tua tawh kiton in minam politics ong sai taktak ding uh ahileh i ZNC Pu Cin Sian Thang mah thudot bawl leh uh hoih kasa hi. Amah le Pu Gin Kam Lian etc., a pawlte pen tuma kum tampi lai peka Zomi ading si ngama, luang khama, mat leh hen thuaka ana kipia khia te ahi uhi.

Tuaciangin tuma pek pana Minam ading luangkhama, sisan le nuntakna tampi ong piakhia khin, tuciang dong zong regional, international ah a sem lai ahi ZRO/ZRA te, WZC te cih khawng zong koi ah bang cih koih sawm ding uhiam cih bang zong theih nop huai mahmah sa ing.

Politics sai lo a social, culture, biakna etc. te ciangciang sai ding ihih leh bel phamawh khol kei ci ni.
Zomi Minam ading Sem ngam, sem nuam takpi i hi leh i battle ground pen koilai hi zaw ahiam cih hoihtakin telsiam ni. Zogam/Zolei (Burma/India) ah maw, UNO/UNPO/ Geneva/US Congress/ EU koi ah bangcih sep sawm ding.

Tu a makai tampi i telkhiat ten zong Zomi, Zogam ading bangzah taktakin Commitment anei uhiam cih dot tel huai mahmah kasa hi. Makai ten tu a min nong suah teng uh mimal khat ciatin hoihtakin na hopih uhiam? Na convince zo uhiam?

Popularity bek hilo a gam le nam ading taktaka piakkhiatna tawh a sem i hih ding thupi kasa mahmah hi. Tua ahih kei leh pawl kiphuan neinai pongin bangmah tan tun lo ding hi hang.

Pawlpi phuh ding pen baih lel a i ngimna banga tangtaka i paitang zawh ding leh saupi i paipih ding haksa mahmah hi. Mipi ading kum tampi Nam Sila a i pan zawh ding baih khollo ding hi.

Topan Zomi te Politics ah New Era khat ong hon sak nang kipan ta hi cin ka lamen hi. Gen val a om leh ong maisak ta un.

Zomi it,

TKLianpu.
---------------------------------
pumzachin2000@yahoo.com

Sanggam,
USA ah Sia Do Suan Mung in mat keh hen ka thuak ngam uh hi cin pulak hi. Pasian bek in thei lo ding maw.
---------------------------
khai boi laizomzomi@gmail.com via yahoogroups.com to zomi, tongsan
Aug 8 (4 days ago)

Dear GZA Makaite

Leitung bup huam-a Zomi te makai ding kici napi in bang hangin
Gam leh Minam ading a luangkham liangin haksat na tuamtuam thuakte
kiseh khalo hiam? Bang hangin atam zaw Pastor te hisese ai a?

Telnop na takpi tawh
Khaibawi
------------------------
Hang Khan Lian via yahoogroups.com to zomi, Zomi, simon.pken
show details Aug 10 (1 day ago)



Sia Chin,

Siapi te ong kalsuanpih nop dan, thei lehang kilawm napi hangin tel taklo hilehang kilawm sa-ing. Tua hang aa buai loh na ding aa buai mahmah hilehang kilawm sa kahihman aa kei sandan ong genkhia hi-ing.

Sia Enno in, prophetic role ala ding hi-ung acih nungsang, election cih kammal khawng i lawhlawh lai pen i telloh man hipahhi. Kamsang ding vote tawh kiteel cihbang om ngeilohi. Tua cikha lehang tom gen vat lua ihihman in a zatheilo kibehlap mahmah ding hilai hi. Kamsang term nei cih zong om ngeilo hi. Tua ahihman in Pasian zat takpi, minam makai ahihleh ahihloh uh agah in ong kithei ding hilelhi. Tua pen ei nasep hilo in amau kipiakkhiatna ahihi.
Hihbang kacih ciang makaipi teng ka pumgupna hilohi.

Tuaban ah Sia Enno mahmah in, GZA pen, "structural organization hilo, minam movement hi" ong cih nungsang tua sung ah gennop tampi akihel khin hipahhi. Ih mipi atamzaw in tel lehang kilawm leh tel huai napi, tel lo ihihlam, i lai gelhkikna te tungtawn in kimu theihi.
Makai aa kipiate mahmah inzong hih namnih tel hetlo, cian hetlo ihihman in, minam kipawlna tampi phuankhin ihihhang, tuni dong a kuaitung khat zong i omlohna in hih namnih i telloh man, gawm kha ihihman ahihi.
Minam kalsuanna ah, Min leh zaa tawh buaikha ihihman ahihi. (Hih vai zong akilawm khop khat genkhin zo ihihman in gen behbeh nawn dahni, atelkhin te'n na cimtaak lua ding uhhi).

Hizah ciphotni eileh,
- Show quoted text -







2011/8/10 pumza chin


Pu Hang Khan Lian,


Theology ah nong thuk paimah mah mah thupi hong sa ing. Pu aw, a thu a thei lo ki om nawn lo phial hi in a sep asep ding hi zaw lo maw. Makai te sung pan Sia Enno in thumna, reconciliation hong nei thei in ka lungdamna lianpen hi. A dang siapi te zong reconciliation bawl ding a neih uh leh hong zomtoto leh bang ci na sa. Galkap khut sung a khang ih hih mahbang in dictatorship pen nuam ki sa sim sa mawk ing. Mailam ah Selection pan in Election ah ih kalsuan ki sam hi. Cihnopna ah mipi ii telcing ih hih leh mipi in ih thu hong mang thei pan hi. Tu laitak a te pen mipi ii telcing hi nai lo in ka ciamteh hi. Nang bel mipi te in GZA te ii ThanSwe cin hong ciamteh tawh ki bang sa ing. Telloh man hi in ki sangsiamni. Nang leh na innkuanpih te Pasian in a thak in thupha hong pia ta hen.


Pum Za Chin
Stavanger Norway

---
Please use my new e-mail when replying: pumzachin@gmail.com



From: Hang Khan Lian
To: zomi ; Zomi Center ; ZIS97@yahoogroups.com
Cc: simon.pken ; Bp Felix ; Chin Do Kham ; fbtsdsmung81 ; KHUAL HUAI ; J.M. Ngul Khan Pau
Sent: Tuesday, August 9, 2011 5:02 PM
Subject: [ZONET] GZA Makaipipa hopihna - Kei sandan kamkupna - 1




Zomi ulehnau,

GZA' Makaipi hopihna sung pan kammal pawl khat kikup beh huai sa kahihman in kei ngaihsut ban ciangtawh ong kum hileng:
"Pasian hongpiak ka nasep ding mun uhah Zomibup in hong bulh khazaw na hi uhhi. Tua pen biakna kamin cilehang, Pasian nasem te kamsang nasepna (the prophetic role of the Ministers) hi zaw hi. Utleh utloh thu, hi lo in Pasian hongsawl nasep (divine mandate) linlian a hihi."

the prophetic role
Hihtawh kisai in Makaipipa mahmah in " Kumzalom 21 aa ding Christian Theology" ci aa agelhna sung ah, "Topa in hihbang in cihi - Thus said the Lord" ci-in agenna ih mukhin zo aa, Zonet sung ah zong kong suaksak ngeikhin zo hi.
Kamsang cih pen, "Pasian taangin thu pulak in tua thute akhiatna gentelna" Hebrew kam "nabi" pan ong paihi ci-in genhi.

Prophetic Role laakna, "Topa in hih bangin cihi..." cih ngam nading Pasian' sawlna taktak, Pasian aw taktak zaak ding kisam ahihna, Pasian deihna taktak om ahihding, akiciat ding kisam mahmah in, upmawh, akicianlo, deihkaih, maivil, thusuak, aisan, dawilawm nei, zolbawl, kamkhum zang cih mawkmawk dan hilo ahihna ciantak in gen aa, kamsangte hun lai mahmah inzong Pasian kammal, Pasian deihna ahihleh ahihloh naak sittel mahmah uhhi ci-in genhi. Mihingte deihna gen hilo, Pasian deihna thuman thutak genkhia ahihman in luangkhaam nasep ahihlam zong ciantak in pulaak hi.

Mihing thuneite sawlna tawh gen hilo, Pasian Thuneihna tawh gen ahihman in, mihing thuneite lungsim tuak kei leh luangkhaam nasep hitakpi hi.
Mihingte lungkim nading, maimuh nading in deihkaih aa gen hilo ahihman in mudah thuak ding, gensiat tuak ding leh pahtaak tuak hetlo zaw ding kician mahmah panmun cihna ahihi.

Tua ahihman in Prophetic Role icih in khat veivei puak giapgiap in dictatorship ong bang phial ding aa, ahihhang, amau' thuneihna tawh ong gen hilo uh hi. Thagum hatna, angsung theihna, min zonna ong gahkhialo hamtang dinghi.
Zomite'n, "thu tanggen leh sazang kap" cih paunaak nei hang aa, tua dinmun ong lading uh ahihman in, ahamsa mahmah dinmun ahihi.
Adiakdiak minam it kineih mipi makai ut tetawh ong ki talsik masa in ka umhi. Mihing hihna athupi simlo, angsung thei, zuau thu gen, a siangtho lo aa gamta tetawh ong ki talsik ngelngel ding uh aa, Biakna tau mi mai etna aa nei tetawh ong kithutuak khollo hamtang ding uhhi.
Mizawng daaipaam, meigong tagah aa kipan, thaneem, nampi, namneu lungsim pua tetawh ong kitalsik masa ding dinmun ahihi. Itna leh deihsakna, hehpihna kihello, molh tum suang, thagum suang tetawh ong kimu masa ngelngel ding uhhi.
Mipi nautang tawh kithuah nuam khollo, aituam nuamsak dingbek tawh anungta te ading ong nuammawh mahmah in ka umhi.
Angsung thei, min deih lel tetawh ong holim khol kei le-uh kilawmhi.
Ei leh ei hi akisa, thuman akisa lel, kiim leh paam a gensia, ahoih aa mulo, thusia zongden lelte'n tai ngah ngelngel in ka umhi.
Hiam leh molh tum suang nuam te'n thapiak, kamsiam ngah khollo ding uhhi.
Guta, simtat, guihtheih khamtheih zuak, sem, thapia simte'n nuam mu in ka um khol keihi.
Thadah, kampi bek amutmut te'n pahtaak ngah lua in ka um khol keihi.

Tua ahihman in hih dinmun, panmun in a uthuai hetlo, "hih hai tawh akipelh theihleh ong kipelh sak in" cihding panmun na hi gige hi.
Tua theilo taangpi taangta te inbel, "Ki thu neisak, kisai sak, kiliansak" cikha thei ding hihang. (Kituhteh huai het kei leh kilawm zaw kasa hi.)

Ahihhang, "Topa in hih bang in ci hi" cihtawh akalsuan theiding minam ihihman in minam cidam huai kasa hi.
Amau' kalsuan bek tawh ong man loding aa mipi mahmah in zong ong makaih bangun i tat kei leh, anung uh i zuih kei leh kimanna ong nei tuanlo ding ahihman in, nunnuam hithiat aa nungta thei nawnlo ding cihna zong ong hipianhi.

Tua ahihman in tuni Zomite in,
Tuhun aa piang siatna te, gamtat siatna, kihuatna, kimuhdahna, angsung theihna, thukhuallohna, kinetniamna cihte aa kipan mihing gamtat ding aa gamtatlohna khempeuh anawk ding aa kigin ding ong hidingin kigin kul sim ngelleh kilawm kasa hi.
Ih Pawlpi pulpit tung khempeuh, Topa in hih bangin cihi cih namun ong hihloh pha mawh dinghi.
Nuntak khuaska, gamvai kipuakna, ki ukna te ah thagum suanna, molhtum suanna te nawk khiat ding ong hidinghi.
Thuman thutak, itna, deihsaknate bulphuh in mizawng daaipaamte netniamna, simmawhna, puapaihna, thusimlohna, deidanna. nawlkhinna athuakloh nading vanzat ihihding ong kuul leh kilawm kasahi.
Ih Pasian pen:
Vantung leitung asiam, abawl, akemcing Pasian ahihna
Mihingte tangthu anei Pasian ahihna,
Thuman thutak akal Pasian ahihna
theikhin peuh lehang ahamsa lua ong omsamlo ding aa, ama' tha mahtawh gualzawhna ngah ding hihang.

Ong piangsak Pa tawh nasem khawmding ihihman in i nisim nuntakna, biakpiak zia nangawn ong kikhel ding aa i Pasian mahmah zong molhtum tawi Pasian, thagum suang Pasian isuahsak khak loh ding tawh ong man nai lo ding aa, Itna Pasian ahihlam kilat sak ding ong thupi zawkaan lai dinghi.
Tuadingin Zomite kiging sa in i om akuulta ahihi.

Khatguak thuneihna( dictatorship) ong zang ding uh aa, (anung uh i zuih leh azangh dingte ihi aa), ahihhang mihing khatguak thuneihna bang hilo apiangsak Pa Pasian khatguak thuneihna( dictated by God the Creator) zang ding ihihman in, lauding leh kihtaak ding bangmah omlohi.
Ih lampi zuih ding, i kalsuan zia ding ah Burmese way hilo, Zomite sialtawm lampi hilo, Zeisu Khazih sialsa lampi zuiding ihihman in Singlamteh lampi ong hi hamtang ding aa, kel-tal kisi bang aa puak giap aa kitalsik samlo ding ahihhang, a sungtawng dong a lumlet sawm ihihi.

Tuatwh kalsuan ding kisak laitak, Zomi ulehnau kuamah gelsim kei lehang hoih dinghi.

Kei sandan ahihman in kasan khialhleh ong kihilhkik theih nadingin makaipi te zong cc. ka pia hi.
--

Hang Khan Lian
Block 640#11-59
Bedok Reservoir Rd
Singapore 410640
---
fromHang Khan Lian hangkl@zomi.net via yahoogroups.com
reply-tozomi@yahoogroups.com

tozomi@yahoogroups.com,
Zomi Center

cc"simon.pken"

dateWed, Aug 10, 2011 at 11:39 PM
subjectRe: [ZONET] GZA Makaipipa hopihna
Kei sandan kamkupna - 1
Sia Chin,

Siapi te ong kalsuanpih nop dan, thei lehang kilawm napi hangin tel taklo hilehang kilawm sa-ing. Tua hang aa buai loh na ding aa buai mahmah hilehang kilawm sa kahihman aa kei sandan ong genkhia hi-ing.

Sia Enno in, prophetic role ala ding hi-ung acih nungsang, election cih kammal khawng i lawhlawh lai pen i telloh man hipahhi. Kamsang ding vote tawh kiteel cihbang om ngeilohi. Tua cikha lehang tom gen vat lua ihihman in a zatheilo kibehlap mahmah ding hilai hi. Kamsang term nei cih zong om ngeilo hi. Tua ahihman in Pasian zat takpi, minam makai ahihleh ahihloh uh agah in ong kithei ding hilelhi. Tua pen ei nasep hilo in amau kipiakkhiatna ahihi.
Hihbang kacih ciang makaipi teng ka pumgupna hilohi.

Tuaban ah Sia Enno mahmah in, GZA pen, "structural organization hilo, minam movement hi" ong cih nungsang tua sung ah gennop tampi akihel khin hipahhi. Ih mipi atamzaw in tel lehang kilawm leh tel huai napi, tel lo ihihlam, i lai gelhkikna te tungtawn in kimu theihi.
Makai aa kipiate mahmah inzong hih namnih tel hetlo, cian hetlo ihihman in, minam kipawlna tampi phuankhin ihihhang, tuni dong a kuaitung khat zong i omlohna in hih namnih i telloh man, gawm kha ihihman ahihi.
Minam kalsuanna ah, Min leh zaa tawh buaikha ihihman ahihi. (Hih vai zong akilawm khop khat genkhin zo ihihman in gen behbeh nawn dahni, atelkhin te'n na cimtaak lua ding uhhi).

Hizah ciphotni eileh
-----------------------------------------
...zom om lai kha in teh....

Tuesday, July 5, 2011

Tongsan Magazine

[Tongsan (weekly news reporter), officially published the first volume of its Magazine
and would celebrate releasing on July 10, 2011 as a merorial of 5 years running
at Kalay Baptist Chruch, Kalay Myo, Sagaing Division, Myanmar, said, Tongsan Founder Sia Khampeek and Chief Editor and Journalist Khoilam.]

---

Tongsan Weekly via googlegroups.com to tongsan, blessedzomi, laizomte, zomitx, zrc, CYC-CND, zozum, Leitungkhua, Khoi
show details 2:34 AM (17 minutes ago)

fromTongsan Weekly tongsan@zomi.org via googlegroups.com
reply-totongsan@googlegroups.com

totongsan@googlegroups.com,
blessedzomi ,
laizomte@yahoogroups.com,
zomitx@yahoogroups.com,
zrc@yahoogroups.com,
CYC-CND@yahoogroups.ca,
zozum@googlegroups.com,
Leitungkhua@yahoogroups.com,
Khoi Lam

dateWed, Jul 6, 2011 at 2:34 AM
subject{tongsan} Tongsan Magazine Kawlpi tung ta.
mailing list Filter messages from this mailing list
mailed-bygooglegroups.com
signed-bygooglegroups.com
unsubscribeUnsubscribe from this mailing-list

hide details 2:34 AM (17 minutes ago)


TONGSAN MAGAZINE VOL. 1, HON PAWI KIBAWL DING:

Mun tuamtuam a om laizom Zomi khempeuh i Topa Jesuh Khrist min tawh kong khutlet uh hi. A kua maciat cidam in maban ciat azom thei kim ding i thungetna hi sak hang. I Topa Jesuh nopna eite khempeuh tungah hong tung ta hen!

I ngaklah mahmah ahi kum 5 cin phawkna TONGSAN MAGAZINE VOL.1, zong abeisa May-June khasung Yangon ah kibawlsak in, Pasian huhna tawh tu in kizosiang bek tham loin Tongsan zumpi, Kawlpi tung thei ta hi. Laibu mitmuh a om theihna ding diakdiak in agim atawl Tongsan Tanute tungah lungdam thu i pulak kawmin hih ciang hong makaih i biak Topa min i phat hi. I kipatcil akipan i vaihawmnate Pasian in hong thukimpih in Magazine zong Zomi sung Magazine kibawlte' lakah laibu hoih pawl hi dingin kilamen hi.

Tua banah i geelnate Pasian in hong tangtunpih le tukal July 10,2011 (Sunday) ni ciangin Tongsan Magazine honkhiatna ( Released) hunpi khat Kalay Baptist Church, Kawlpi ah thupitak kibawl ding a, Kawlpi khua sung a om biakna makai thupite le Zomi kipawlna tuamtuam pan makai zahtakte banah Zolai it khempeuh kisam dinga, apai khempeuh Moh le Niangtui tawh nasiatak kivaak ding geelna kinei hi. Tua ni akipan Laibu zong mi muanhuai/ kiciante' tungtawn in bukhat Ks.2500 tawh Kawlgam sung le Zogam mun khempeuh ah kizuakkhia pah ziahziah ding hi. A sawt lo mahin leitung gam tuamtuam ah International Tongsan Consultant te le a munmun a om Palai (Agent) muante' tungah kikhak pah ding hi.

Tua hi in, a gamgam a om Tongsan Consultant te leh mimal (Palai)muante' tungtawn in hong kihawmkhia ding ahih manin, Zomi akuama ciatin thapia a i lei ciat dingin Tongsan Media Group pan i kizasak phapha hi. Laigelhte (Writers) te pen Zomi sungah mipil, misiam i muante vive ahih manin, Zomi sungah Laibu kician mahmah khat hi dingin kilamen hi. Gamdang ah zuak man ding tawh kisai-in, Kawlpi-Tongsan tanute le Consultante khensatna kingak laitak ahih manin, a sawt loin, hong kitangko kik pah ding hi. Abeisa nung kalsawn in Yangon EBC biakinn ah bu 10 val kizuaksin pak a, kideih lua mahmah ahih manin hun tawmno sungin kilakhia mang pah hi. A deih laite kizuak nawn loin honpawi kingaksak kik phot suak hi.

Laibu tawh kisai Yangon Press ah hong buaipih ahi Pa Michael Suan Lian Pau (Tongsan tanupi), Rev. Khoi Lam Thang( GS/ BSM) le Sianu Dimboih ( Manager) te in hong buaipih uh ahih manin, amaute tungah lungdamna lianpi i pulak hi. Laibute a sung lam laimai (page) akipan kim le kim lo cihte Nu Siang ( Tongsan laihawm) le tanute i nisim in etcik laitak uh hi. Hih Tongsan Magzine pen Nipi kalsim a kihawmkhia ahi Tongsan Weekly Journal maban nasep nang sumbul (Fund)ding ahih manin, bukhat na leina tawh Tongsan Weekly Journal khansauna ding mapang na hipah ding hi.

Kawlgam sungah zuak zia ding tawh kisai-in sum lalthang lohna ding ngaihsutna tawh Tongsan Agent kiciante le Zomi laibu zuakna ahi ZCLS, Tongsan zum, CLC Yangon, Dimtui Library -Tedim cihte pan kizuak ding hi. Tua hi in, Tongsan Media maban i lawhcin semsemna dingin Tongsan Motto om bangin, " Ki-itna, kilungtuakna le Ngaihsutna kibang..." tawh a kalsuan suak zo lai dingin i biak Pasian in hong siam hen.

Zomi le Zolai khantohna ding naseppih,

International Tongsan Media Group
Headquarters
Kawlpi, Zogam


-- Tongsan Weekly via googlegroups.com to tongsan, blessedzomi, laizomte, zomitx, zrc, CYC-CND, zozum, Leitungkhua, Khoi
show details 2:34 AM (17 minutes ago)

fromTongsan Weekly tongsan@zomi.org via googlegroups.com
reply-totongsan@googlegroups.com

totongsan@googlegroups.com,
blessedzomi ,
laizomte@yahoogroups.com,
zomitx@yahoogroups.com,
zrc@yahoogroups.com,
CYC-CND@yahoogroups.ca,
zozum@googlegroups.com,
Leitungkhua@yahoogroups.com,
Khoi Lam

dateWed, Jul 6, 2011 at 2:34 AM
subject{tongsan} Tongsan Magazine Kawlpi tung ta.
mailing list Filter messages from this mailing list
mailed-bygooglegroups.com
signed-bygooglegroups.com
unsubscribeUnsubscribe from this mailing-list

hide details 2:34 AM (17 minutes ago)


TONGSAN MAGAZINE VOL. 1, HON PAWI KIBAWL DING:

Mun tuamtuam a om laizom Zomi khempeuh i Topa Jesuh Khrist min tawh kong khutlet uh hi. A kua maciat cidam in maban ciat azom thei kim ding i thungetna hi sak hang. I Topa Jesuh nopna eite khempeuh tungah hong tung ta hen!

I ngaklah mahmah ahi kum 5 cin phawkna TONGSAN MAGAZINE VOL.1, zong abeisa May-June khasung Yangon ah kibawlsak in, Pasian huhna tawh tu in kizosiang bek tham loin Tongsan zumpi, Kawlpi tung thei ta hi. Laibu mitmuh a om theihna ding diakdiak in agim atawl Tongsan Tanute tungah lungdam thu i pulak kawmin hih ciang hong makaih i biak Topa min i phat hi. I kipatcil akipan i vaihawmnate Pasian in hong thukimpih in Magazine zong Zomi sung Magazine kibawlte' lakah laibu hoih pawl hi dingin kilamen hi.

Tua banah i geelnate Pasian in hong tangtunpih le tukal July 10,2011 (Sunday) ni ciangin Tongsan Magazine honkhiatna ( Released) hunpi khat Kalay Baptist Church, Kawlpi ah thupitak kibawl ding a, Kawlpi khua sung a om biakna makai thupite le Zomi kipawlna tuamtuam pan makai zahtakte banah Zolai it khempeuh kisam dinga, apai khempeuh Moh le Niangtui tawh nasiatak kivaak ding geelna kinei hi. Tua ni akipan Laibu zong mi muanhuai/ kiciante' tungtawn in bukhat Ks.2500 tawh Kawlgam sung le Zogam mun khempeuh ah kizuakkhia pah ziahziah ding hi. A sawt lo mahin leitung gam tuamtuam ah International Tongsan Consultant te le a munmun a om Palai (Agent) muante' tungah kikhak pah ding hi.

Tua hi in, a gamgam a om Tongsan Consultant te leh mimal (Palai)muante' tungtawn in hong kihawmkhia ding ahih manin, Zomi akuama ciatin thapia a i lei ciat dingin Tongsan Media Group pan i kizasak phapha hi. Laigelhte (Writers) te pen Zomi sungah mipil, misiam i muante vive ahih manin, Zomi sungah Laibu kician mahmah khat hi dingin kilamen hi. Gamdang ah zuak man ding tawh kisai-in, Kawlpi-Tongsan tanute le Consultante khensatna kingak laitak ahih manin, a sawt loin, hong kitangko kik pah ding hi. Abeisa nung kalsawn in Yangon EBC biakinn ah bu 10 val kizuaksin pak a, kideih lua mahmah ahih manin hun tawmno sungin kilakhia mang pah hi. A deih laite kizuak nawn loin honpawi kingaksak kik phot suak hi.

Laibu tawh kisai Yangon Press ah hong buaipih ahi Pa Michael Suan Lian Pau (Tongsan tanupi), Rev. Khoi Lam Thang( GS/ BSM) le Sianu Dimboih ( Manager) te in hong buaipih uh ahih manin, amaute tungah lungdamna lianpi i pulak hi. Laibute a sung lam laimai (page) akipan kim le kim lo cihte Nu Siang ( Tongsan laihawm) le tanute i nisim in etcik laitak uh hi. Hih Tongsan Magzine pen Nipi kalsim a kihawmkhia ahi Tongsan Weekly Journal maban nasep nang sumbul (Fund)ding ahih manin, bukhat na leina tawh Tongsan Weekly Journal khansauna ding mapang na hipah ding hi.

Kawlgam sungah zuak zia ding tawh kisai-in sum lalthang lohna ding ngaihsutna tawh Tongsan Agent kiciante le Zomi laibu zuakna ahi ZCLS, Tongsan zum, CLC Yangon, Dimtui Library -Tedim cihte pan kizuak ding hi. Tua hi in, Tongsan Media maban i lawhcin semsemna dingin Tongsan Motto om bangin, " Ki-itna, kilungtuakna le Ngaihsutna kibang..." tawh a kalsuan suak zo lai dingin i biak Pasian in hong siam hen.

Zomi le Zolai khantohna ding naseppih,

International Tongsan Media Group
Headquarters
Kawlpi, Zogam
---

--- http://tongsannews.wordpress.com/ ---
"T-Tongsan sim Thuthak thei "
Zomite kipumkhatna ding leh Zolai khantohna dingin Tongsan Group mail sungah thuhoih thu manphate leh a hun zui a thuthang tuamtuamte kizasak tuah ni! Tongsan Group ah kisuah lo Thului (Article) hoih nono zong www.tongsan.org ah a hunhun in kisim thei den hi.

Note: Tongsan Group tawh kisai Thukhun kician i neih mah bangin, Member mimal khat ciatin thukhunte zui siamin mimal khat le khat kiselna/kitotna cihte i gelh khak lohna ding i kizasak phapha hi.
"T-Tongsan sim Thuthak thei "
Zomite kipumkhatna ding leh Zolai khantohna dingin Tongsan Group mail sungah thuhoih thu manphate leh a hun zui a thuthang tuamtuamte kizasak tuah ni! Tongsan Group ah kisuah lo Thului (Article) hoih nono zong www.tongsan.org ah a hunhun in kisim thei den hi.

Note: Tongsan Group tawh kisai Thukhun kician i neih mah bangin, Member mimal khat ciatin thukhunte zui siamin mimal khat le khat kiselna/kitotna cihte i gelh khak lohna ding i kizasak phapha hi.

Monday, June 27, 2011

Envoy for Myanmar











from; Nang Sian
To: "leitungkhua@yahoogroups.com"
Sent: Sunday, June 26, 2011 2:47 PM
Subject: [Leitungkhua] Pu Cin Sian Thang


Dear zomi khempeuh,

Zomi National Congress
President Pu Chin Sian Thang,
gamdang palai te tawh tukha sung ki muh na thu ong theisak ingh.

10.6.'11
ni in ahNID aki ci National Democreatic Institute
For International Affair asem President Kenneth wollack tawh NLD zum ah kimu hi.

6.6.'11
ni inah American Center ABHIJAT BUDDHAWONGSA hi
patawh kimu inahPolitical Specialist U.S Consulate General Chiang Mai pan hi.

21.6.2011
ni EU palai makaipi
Piero Fassino EU Special
Envoy for Burma/Myanmar
te tawh kamkup na nei hi.

Saturday, January 22, 2011

Zogam Lapi

Pu Chin Sian Thang La Phuahte

1. Lel dih aw Kap lel dih lai zang aw, pian gam lei leh ka Zo damtui aw, keizong, keizong lel nuam lai veng ee;
2. Keizong, keizong leel nuam lai ing, Panlong apat Taungyi ah, UNO dong leel to laivang ee.

1. Tang kahenkol thangta zawm aw, Zolun Alsi thang zawm aw;
2. Zolun Alsi tu bang asuan thangvan phesak kei hing ee.

1. Sin thu a pha ngai ing aw e, tong dam a nem a ngai ing ee;
2. Sin thupha leh I Zogam kuam ka ngaih man a tul hi’ing ee.

1. *Lel dih aw Kap lel dih lai zang aw, pian gam lei leh ka Zo damtui aw,
keizong, keizong lel nuam lai veng ee;*
2. *Keizong, keizong leel nuam lai ing, Panlong apat Taungyi ah, UNO dong
leel to laivang ee.*


1. *Tang kahenkol thangta zawm aw, Zolun Alsi thang zawm aw;*
2. *Zolun Alsi tu bang asuan thangvan phesak kei hing ee.*


1. *Sin thu a pha ngai ing aw e, tong dam a nem a ngai ing ee;*
2. *Sin thupha leh I Zogam kuam ka ngaih man a tul hi’ing ee.*
---
Mipi in Pu Cin Sian Thang Aki phuah Zola Awkaih.

( a ) Guallel cinthu,thangtam lai ah Zogam zuapa sitni Cin Sian, Thang mah thang zaw e..
( b ) Sitni Cin Sian,Thang mah thangzaw zang kamkei sa'ng hang zaw e hang, zaw e gial zaw e..

(a) Z N C leh, N L D lung lai nahual na,pian gamlei ziin bangling e,gual in gen lua e..
( b ) Ziin bangling e,gual in genlua gam ading inzong zatam ten muang,zawng e muang zawng e...

( a ) Sesumthang leh,langlamlibang cingdinglai ah cinthupha tem,bang deih na lian e.
( b ) Kawlciang tawilo,dolaima ciang na suan suan a gam a ding in ban zal henkol,khai tam zua aw e...

( a ) A kum a sim,sawmnih cing ta zuatawh ma lo bang pang khawm leng tungsianmang in,awi ding muang veng e..
( b ) Tungsianmangin,awi ding muang veng lai zom tung mu van lai te tawh lung lai khau bang,hual khawm lai leng e..

( a ) Ka gam lung tup,tui bang tung aw U.N.O aw Daw Suh Kyi leh Sitni Cin Sian,Thang aw tuang ve aw.
( b ) Sian aw bat lei,bangphul nuam veng dota ngal khuai hang te bang a,mi lai sum lu pal a lak na hen luang za tam a tham na hi e.

( a ) Mar gam kuam a,ciin thang ki lel zua tawi Thang Lian Pau aw dam ve aw.
( b ) Zogam lei a,dota sangbang nang na not a tu in tui liim,nga bang siang pan e.

( a ) Zotavontawi,lungmuan na ding tungmu van lai ka phungpi lun Sian aw dai phui,gua bang hong hah aw.
( b ) Sian in gua bang,hong hah hen la zua thang leh tun,min lun tawh lung lai khuam bang,nang hong gel gel aw.

( a ) Gual in va bang,ka pil ci a pil ka hih leh nang bang pil,nang bang ciim lengh e.
( b ) Nang bang pil,nang bang ciim lengh a hang ka hih leh zong nang mah bang,kei zong hang lengh e..

Tuesday, January 4, 2011

Naungek lamdang 2011, January1, Tedim





A strange Born

The Mark of January 1, 2011 in Tedim, Tualzang Khua is distinguishably strange; a Baby born from a mom (the father is Pa Cin Sian Mang) at the civil Hospital of Tedim bears 4-eyes, 4-legs, 2-mouths without anus, Pa Nung Sian Tuang reported.



Nung SianTuang: to zomi, tongsan, PAUL, chindkham
January 3, 2011; 12:12 PM (1 hour ago)

All

Mun tuamtuam a om Zomi pihte tuni
Tedim Zato pi-ah
Tualzangte nausuak khat om in,

pasal in suak aa
Mit-4,
Khe-4,
Kam(2)
taw vang neilo neilo in suak aa,

Mun tuamtuam a om Zomite in mu nuamding cih ngaihsun ka hih manin Tonzang paisuk aa, ka lak ahi hi.
Suah ni:- 1.1.2011( Kumthak ni)
Suah hun :- 2:00 PM

Pa Min:- Pa Cin Sian Mang
Khua Min:- Tualzang
Veng:- RC Biakinn khang


Tedim Youth Fellowship
Tedim

Tuesday, November 30, 2010

A Horrible Accident in Tedim Road




My title


page contents








A horrible accident in Tedim Road near Ciimtaang on Friday November 26, 2010 at 11:00 am. An Express (name Pa' Cinpu' Motor' under the 'Chin Taung Tan' company) on its way from Tonzang to Tedim, strayed away at 'SiaThang lo khung' which is a so crook and sloped place at the end of the Ciimtaang ('Red Road' which is also called Myay Ni Lane in Burmese name)about seven miles to Tedim.

This crashed down 17 pilgrims who were going to the CCJ Hall and 'Zolai Kum 100' celebration'. 12 died on the spot; and five died later after being admitted to the Tedim civil Hospital; and left more than 40 seriously injured and get treatment in Tedim and in Tonzang each. The bus was straying away and rolled along three furlongs under the road, said Pu Thang Lian Khup who went to save them with his bus.

identified (deceased):
(the MYzomi Facebook data reported as follows):
CCJ Pawi sim ding Accident a hong nusia Sanggamte :
1.Lian Mun Thawng S/o.Thang Pian Cin, Anlangh.
2.Cing Ngaih Lun D/o.Pum Khua Hau, Tuitum.
3.Kam Sian Khual S/o. Pum Ki Thang, Tedim.
4.Dim Sian Cing D/o.Sian Cin Kham, Tonzang.
5.Lal Suan Thang S/o.Huat Cin Thang, Tonzang.
6.Kham Hau Niang D/o.Lun Sian Pau, Tonzang.
7.Mang Hoih Cing D/o.Nang Khan Cin, Tonzang.
8.Huai Man D/o. ? Khua Longcuaite.
9.Hong Suan Thang S/o. ? Khua Thantlang.
10.Cing It Lian D/o. Vung Khan Mung, Tuitum.
CCJ Pawi sim ding Accident a hong nusia Sanggamte :
11.Lian Za Pum S/o. Lang Za Kam, Tonzang.
12.Nang Khan Cin S/o.Pum Cin Tonzang.
13.Niang Hau Vung D/o. Thang Cin Pau, Tonzang.
14.Cing Ngaih Man D/o. Am Za Nang,Tuitum.
15.Lang Khan Suum S/o. Khup Khen, Tuimang.
hi a, misi 17 sung pan mi 15 te min kingah hi.
--

identified (injured and hospitalized)
No.
Min
Kum
Khua
1.
Niang Lam Nuam Cing
45
Tonzang
2.
Cing Ngaih Nuam
20
Anlangh
3.
Langh Sian Piang
22
Kawlzozang
4.
Man Dim
64
Anlangh
5.
Niang San Nuam
12
Tonzang
6.
Don Sawm Lun
40
Tonzang
7.
Dim Deih Cing
40
Tuitum
8.
Lun Lam Nuam
13
Anlangh
9.
Cing Ngaih Muang
10
Tonzang
10.
Mang Sian Dim
12
Lamthang
11.
Gin Khaw Thawn
61
Tonzang
12.
That Mang
26
Tonzang
13.
Pau Sian Siam
13
Tonzang
14.
Vung Suan Dim
40
Tonzang
15.
Kham Sian Tuang
5
Tonzang
16.
Vung Suan Niang
49
Tonzang
17.
Lian Suan Khup Thang
20
Sialthawzang
18.
Niang Deih No
12
Tonzang
19.
Ning Lam Dim
23
Gamlai
20.
Vung Lian Suan
53
Mualkawi
21.
Cing Sian Muang
22
Tonzang
22.
Niang Lam Dim
48
Tonzang
23.
Gin Kap Thang
23
Laibung
24.
Nel Khan No
48
Phuntong
25.
Thang Lam Cing
35
Phuntong
26.
Pau Muan Mang
14
Anlangh
27.
Dal Khan Tuang
16
Anlangh
28.
Niang San Vung
21
Kawlpi
29.
Hau Lawh Nuam
17
Tonzang
30.
No Ngaih Nuam
16
Tonzang
31.
Ciang Lam Man
50
Anlangh
32.
Kai Mung
45
Phuntong
33.
Cing Suan Muan
14
Anlangh
34.
Cing Suan Dim
15
Anlangh
35.
Dongh Khan Ngo
55
Khuabem
36.
Nel Ngaih Lian
15
Tonzang
37.
Lian Go Pau
45
Lamthang
38.
Tum Zing
22
Tualmu
39.
Kai Sian Sang
20
Dimlo
40.
Khup Sian Pian 19
19
Myoma
41.
Niang Lam Nuam Cing
45
Tonzang
42.
Cing Ngaih Muang
10
Tonzang
43.
Vum Zom Taang
23
Leitawhtan(Tedim)
44.
Huai Khan Deih San
22
Tonzang

Wednesday, September 29, 2010

World Lady Kick Boxing Champion



Mary Kom Zomi (Mangte)
We are proud of the victories she bore, and i appreciated it! whooo!!
National level:

- Gold – Ist Women Nat. Boxing Championship, Chennai 6-12.2.2001,
- The East Open Boxing Champ, Bengal 11-14.12.2001,
- 2nd Sr World Women Boxing Championship, New Delhi 26-30.12.2001,
- National Women Sort Meet, N. Delhi 26-30.12.2001,
- 32nd National Games, Hyderabad 2002,
- 3rd Sr World Women Boxing Champ, Aizawl 4-8.3.2003,
- 4th Sr WWBC, Kokrajar, Assam 24-28.2.2004,
- 5th Sr WWBC, Kerala 26-30.12.2004,
- 6th Sr WWBC, Jamshedpur 29 Nov-3.12.2005,
- 10th WNBC, Jamshedpur lost QF by 1-4 on 5.10.2009

International level:

- Ist Asian Women Boxing Championship (AWBC), Bangkok 2001,
- 2nd AWBC, Hissar, Haryana 19-22.11.2003,
- 3rd AWBC, Kaohsing City, Taiwan 5-12.8.2005,
- Silver medal – 2001 Women’s World Amateur Boxing Championships, Scranton, Pennsylvania, USA.,
- Gold medal – 2002 Women’s World Amateur Boxing Championships, Antalya, Turkey,

-Gold medal – 2005 Women’s World Amateur Boxing - Championships, Podolsk, Russia.,

-Gold medal – 2006 World Women’s Boxing Championship, New Delhi, India.,

-Ist WWB Tournament, Norway 2004,

-Venus Cup International Women Box Tourn, Vejla (Denmark ) 8-23.10.2006,

-Gold medal- 2008 AIBA Women’s World Boxing Championship, Ningbo, China.,

-Gold medal – 2010 AIBA Women’s World Boxing Championship, Barbados.

Pahtawina angahte (Award ):

-Arjuna Award (Boxing) 2004,

-Padma Shree (Sports) 2006;

-Contender for Rajiv Gandhi Khel Ratna Award 2007;

-People of the Year- Limca Book of Records 2007;

-CNN-IBN ‘Real Heroes’ Award 14.4. 2008 Mon;

-Pepsi MTV Youth Icon 2008 23.12.2008 Tue;

-Magnificient Mary’, AIBA 2008;

-Rajiv Gandhi Khel Ratna 29.8.2009 Sat, New Delhi (27.7.2009 Wed); I

-Int’l Boxing Association’s Ambassador for Women’s Boxing 2009 leh

-India gam a kimawl mite pahtawina sangpen Rajiv Gandhi Khel Ratna Award, August 29, 2009

Tuesday, July 6, 2010

Zomism-7

by. Dr. Hau Za Cin
---

WC mah: "Super Eagles" pan "Super Chicken" (a lunglutte bek ading):

May 6, 2010 ni maha Nigerian President a kah Goodluck Jonathan adingin FIFA cih bangin politics leh bawhlung a suih khop leh a gam bawhlung kikhakcip dinga, meetna sangin supna tamzaw ding hi. Tukum a lelh uh ciang media te in "Super Eagles" pan "Super Chicken" a cihtaak uh (a engko na uh) Nigeria team pen a President in kum 2 sung phiat a, tua manin FIFA lungkimlo in a kizukkik kei uh leh FIFA hemna thuak ding hi ci hi. Tua banga thuak om kiukiu a, Iran, Iraq cihte zong na tuaci ngei zo uh hi. Tuni, Monday July 5, 2010 5:00 London Times ma in a suutkik uh kisam a, tua ahih kei leh FIFA thuneihna kilakhiata ding hi.

Australia te in kumsim Kangaroo million khat bang go in a sa zuak uh a, ahi zongin environment lam saite in bangmah gen ngeilo uh hi. Japan te in Dolphin manin a sa zuak zel uh a, tua tawh a kibang film khat "The Cove" kici kibawl in tu in kilak thei ta ding himah leh Tokyo ah nakpi takin deihlo in "sandahpiah" or protestation om ahih manin kisuah theilo hi. Japan te ngasa mat hong pholak uh hi ci uh hi. The wolrd is not fair. Norway gam ah Seal kimat thu, Zogam ah Sialkum leh Phulum, etc...... he he....

Thierry Henry pen West Indies pan France gam ah peemta hi a, a nu leh pa kipatna gamah zong zin zel hi. "Kei pen ka nu leh pa pianna gam banglo in mi hampha ka hi a, tu ni a ka tunna ciang pen West Indies ah om lai hi le ung tungzolo ding ka hi, " ci hi. Ka zinkikkik ciang mi hampha ka hih lam kithei ing, ci a, Kanaan West Indies cih bang bel nei tuanlo uh hih tuak. "Kei mi hampha hi ing" ci zaw hi. Kanaan Zogam a nei Zomi te hong thei tam aw?

Maradona in, "Ka nasep leh Argentina bawhlung mailam ding ka ngaihsut laitak hi" ci hi. A ngaihsutpih thei i om hiam? A gim a tawl tawh khawlsak pak leh tawldam ziau ding hiven. A kikhelzawh ciang a ngaihsut hang a phattuamna om nawn ding hiam aw. Sial tat nunga Sialdai kai, cih paunak amau neilo ahi tam? Ahih kei leh hih ding dang nei mahmah lo ahih cianga tua teng mah a ngaihsut kei leh a cimphawng ding zong omlo ahi tam? A kipiazo te in ngaihsutpih ciat ni. A sumbat lah tam tuak, a selection lah nak khialh, tactic om lo mimal siam tawh a gualzawh sawm bekbek zong ama cih bang hileh "mawhna" (sin) hiphiallo hiam? Midfield ah bawhlung hawm ding omlo a Lionel Messi in kungmai pan a va laksuk dangdang zel sangin Veron lutsak henla, a tonpih noploh Riqualme khawng tonpih in hih hun bangah zang leh tuni tanin zong tualpi gei ah nuinui lai kha mawhlo ding hi ven. Tun lah maikhup, lukun, maizum a ciah vingveng cihloh WC 2010 ah a hih ding om nawnlo. Pasian ahilo 'pasian' cih khak ding zong a lauhuaipi khat hi mawk ei mate, hong gum theilo hi mawk a. Mihing mah in mindai sak lel hi.

Nelson Mandella, kum 18 sung vingveng Jail sungah bawhlung etcihtak en a, tuni tan WC akizo ding hiliangta a khatvei zong hong kidawkloh pen ki-awi veve thong. Bawhlung lunglut taktaklo ahi diam. WC ah ut taktaklo ahi tam? A tunu sih thu kiza mah a, tua pen i thuakpih mahmah hi. Ahi zongin dahna kahna pen leitungah a thuaklo ding ki omlo a, a thuak ding vive kihi hi. Leitungbup in a mitsuan leh a thupisim khat ahih manin khatvei beek hong kilat bel kilawm veve hi. Final ciang hong kilang tam maw? Na ngak dih ni.

Bawhlung tualpi ah kisuan "kiak bawltawm" te pen khau phan banga kiphan hi a, tual kiak taktak Zogam pan hong ngenlo uh ahih manin Zogam WC tun ciang nakpi in nuamsa pan ding uh hi. Tua zawh ciang FIFA in Zogam Tualkiak hong lei ding uh a, WC Tualpi khempeuh ah phah in, Klose te banga kilumlet nuamte ading, Rooney te banga kitawtal nuamte adingin nuam mahmah ding hi. Tu hun a kizang "Kiak Bawltawm" te pen naallua, kiplo, kiphok pahpah, bawhlung taal ahih manin lemlohna tampi om hi. Bangcih tuan ding, Zogam Tualkiak hong pua lo uh hiven??

FIFA academy ah sangkah Zomi i om hun ciangin bawhlung thu, adang kimawlna thu, phitmut ciang theih ding cihte nangawn kicing takin Zolai tawh kisuaksak ta dinga, English, Kawllai, etc cih pan mitphe lo lianga i simsimte om nawnlo in Zokam vive tawh kihih ziahziah ta ding hi. www.FIFA.com pan a kimu thei facilities tampi te Zomi te ading zong hong ngah-baih sem ding hi.

FIFA te in ahih khialh khat uh pen Zokam leh Zolai tawh FIFA thu leh bawhlung thu kicing taka hong suaksak loh, hong gelhsak loh, hong kuppihloh thu uh hi. Bawhlung suih khit simin a zote, a lelte, amau pau ciat tawh hopih a, TV ah ente adingin "Bawng ham tawh a kibang, Kel ham tawh a kibang, etc" cih ding tam mahmah hi. TV ah Zokam tawh hong gen unla, laidal ah Zolai tawh hong gelh un. Tua ahih kei leh FIFA leh bawhlung thu peuhmah English, Kawllai, Kalalai, etc tawh ka sim ding uh a, tuate pau mah tawh ka za ding uh hi. Tua te pau leh lai lah ko pianpih sisan laigui zom Zolai Zokam sang ka thupi sim zaw phial ta uh a, ka thupi sim zawk zelna ding un. Leitung khantohna thu leh gam leh lei vai, sumzonna, kikawmna, nasep silbawlna cihte zong tua English, Kawlpau, Kalapau, etc etc etc mah tawh hong suaksak un... ka theih kei uh leh ko mawh hilo in, "hong kuppih lo" te mawhna hi ding hi. Ka utte ka zui uh a, ka utte ka zuikei uh hi, tua pen ko Zomi te suahtakna hi, don't mess with us.

Ka Ni Dim (Ni Florence Ciang) pen Australia pan USA Bush phaitam ah hong zin laiin pasal galhang General Mac Arthur tangthu hong sermon gawp a, ka lungsim in, "Numei in pasal galhang thu sermon mawk pen 'pasal vai' si e," ka ci hi. Numei hi in pasal hita leng 'pasal lungsim, pasal vai' takin kal i suan ciang a kikhaktan zolo tuipi bangin guam leh kuamte kinawksuak zo in, a tawp Tuipi dong kitungzo pan hi cih hong ngaihsun sak hi. Zomi numei galhang te cih lak ah hih bang lungsim thupi leh ambitious i om pen minam hampha ihi ciin ka na ciamteh hi.

World cup ah zong 'pasal lungsim' nei in a hangsan, a hanciam te in gualzo toto uh a, gam leh nam itna nei mello a sum leh pai leh za leh min deihman bek tawh a sui te muhdah huai takin ciah nuangnuang uh hi.

Zomi te'n lametna kinei lai hi. Hattak in mainawt in, hattak in sem in, hattak in kalsuan ni. Sun ni lah hong tum ding hi mawk a. Meipi hong kai ma, sun ni a tum ma in i gam, i nam, i lai i pau zuun in i septheih bang ciat thasitlo in sem ni.

Tuibuk muam tam sung bek zong hun mawkbei ding pammaih asa,


Hau Za Cin
Phuitong Liim
www.hauzacin.blogspot.com

ZNC NO TO 2010 ELECTION

Why?
ZNC pen, 2010 Myanmar Gambup Kumpi Makai Ngeina kitelna ah bang hang in kihello?
---


Zomi National Congress
Head Quarters
Paidan Ding Theihsakna
July 01, 2010
Zomi U-le-nau, akuama peuh aw,
I party ZNC paizia ding, October 24, 2009 ni, ZNC kum 21 acin’ ni-in, leitungbuppi theih dingin Mikang pau in, zaksakna khatvei kong hawmkhiazo uhi. Tua pen leitung buppi’n I paizia atheihna ding uh deihna a, atom a, i tangkona ahi hi. Tu-in, Zomi peuhmah in, gamsung ah I om a, gampua ah I om zongin, teltaka I paizia I theihna ding deihna tawh, acing zaw deuh in ei’ pau in ong hawmkhia leuleu hi ung.
ZNC’ ngimna bulpi nam li hi-a, tua nam lite Constitution sungah I gelh zawhna ding: ngimna tawh 1990 kitelna a lut i hi hi. Tua kitelna pen, Constitution gelh ding kitelna ahih lam Galkap Mangpipa’ genna ah hi bang in, teltakin kilang hi. Galkap Mangpipa’n, “Tu-in i neih ngeisa Constitution nih om hi – 1947 Constitution leh 1974 Constitution: hite sung pa’n na deih zawkzawk uh tel thei, ahih kei leh no deih bangin athak gelh thei --- ko pen ka galkap len (barrack) uah ciah ding: ko tazakhan hi nuam lo,” ci-a siangtho taka ong genkhiatsa ahi hi. Tua mah bangin ZNC zong kitelna ah lut in, mipi’n ong tel hi. Kitel khit ciangin zong Galkap Kumpi’n 1/90 akici tangkona hawmkhia-a, tua sungah zong, MPte pen Constitution gelh dingte ahi uhi ci-in gen lai hi. Tua bang hi napi, 1993 pan kipan kum 15 sung Constitution agelhna vuah, MPte sehthum suah sehkhat zong phazo lo-in, Galkap Kumpi’ deihtelte bekbek in gelh ahih manin, ZNC ngimna bulpi ahi, I minpi Zomi mah a kilawh ding, I gambup kibelpawlna pen Federal Belpawlna hi ding, tua belpawlna tawh Democracy man taktak piang zo bek ahihna thu leh tua bang I kipawl ciang bek in, tangpi tangta’n suakta taka sumbawl theihna (Free Market Economy) thute nei thei pan ahihna thute kigelh khalo hi. Tua ahih manin ZNC’ ngimna kitangtun’ nailo hi.
ZNC’ ngimna akitangtun’ nailoh hangin, tu-a 2010 kitelpi ding pen tua ZNC’ ngimna bulpite tangtun’ theihna ding kitelna hilo-in, Galkap Kumpi’ thuneihna (ana/power) akipna ding kitelna hibek hi. Tua ahih manin Kihel Vetlo Dinga ong khentat hi ung.
Tua ahih manin, Zomi, gamsung gampua-a om, u-le-nau akuamapeuh aw,
HIh 2010 kitelpi ah i kihelloh hang in, nainganzi (politics) tawpsan (nusia) ding hi tuanlo hi hang! Ni dang (abeisa) sangin akhauhzaw, azai zaw leh athuk zaw in sem ding hi hang cih ong theisak nuam ung! Ko, asunga omte’n nasiataka kong sep zawhna dingun, no apua a om akuapeuh in huhtheih huhmawh in ong huh ong panpih un la, mi muhna ah pumkhat i hihna akilatna dingin, ZNC-LA, USA; ZNC- LA, Canada; ZNC-LA, Japan; ZNC-LA, Malaysia; ZNC-LA, India; ZNC-LA, Norway; ZNC-LA, UK cih bangin kizom le’ng ci-in ong theisak ung.
Zomi National Congress (ZNC)
Central Executive Committee

Nam le Gam it

by; Kham Do Pau
---

NAM LEH GAM IT A VEI I CIH KUATE
Zomite nam leh gam it leh vei cii a,tadensa leh internet tungtawn a thu gelh leh holim na zang tampi i awmta hi. Tuate a bul tak tak a i kan tel ciangin nam leh gam it tak tak a vei tak tak te na hi khawl lo uh hi. I mi i nam pen sum met bawlna bang lela a zang te a na hi deuh uh hi. A diakin Mizoram sung bang en leng Pu. Khanchin(L)te hong ma kaih zawh tu ni tan gam leh nam it a a puah nuam tak tak a ki nei nai lo ahi hi ci leng i ci khial tam kei ding hi. MLA ki tel hong nai ciang sum nuai nih khat lawh na ding zongin i nam makai hih na tawh Political pawl tuam tuam te huh in i ki man lah bawl uh a ,election result a puan zawh ciang i mang hiau uh hi. Ei mau mi leh sa te tenna veh ding in pai leng motaw sapin, pawl sum mah zang in VIP banga ki bawlin i gam tang uh a, i mi inam khang to nai lo te puah dingin pen tha leh ngal sum leh pai zong i ki sen ki sam dinga, VIP banga ki ngaihsun a nasep theih hi nai lo hi.Singtanga om i mi i nam khawsak haksa te a dia VIP banga ki bawlin Sumo/Taxi hire in i va veh uh a, V.C te lakah a mau khua a mi gentheite kepna dinga Kumpi pan a ngah uh NREGS(NREGS)sumte i va ngen kawi kawi uh hi.

Pu Khancin(L) in Champhai area a PNC unit tampi ava phuh khiak laiin amah huh dingin Pu Vumzalian sim loh midang pai pih loa nam leh gam adinga nasem banga ki ngaiin khua khat pan khua dang ah khe mah tawh pai ciat ciat hi. Ei tulaia te bel Nausel ciang bek pai ding zong Sumo khat hire masa phot i hih ciang in i ki VIP bawl sung nam leh gam khantohna ding haksa kha ding hi. Lo nasem bang a ki ngaihsun in i mi i nam puah i sawm ding hi zaw hi. Khaw sunga meeting pai ding zong Taxi hire in tua sum khempeuh te ei pocket pan pia loin i pawl sum mah i zang leu leu hi. Nam leh gam a dia ki pia i cih te nun takna tawh ki gamla deuh lo hiam? a gen sia om leh, "lungsim neu vai "ci leu leu.

Internet tungtawna thu ki kupna bek tawh i gam khang to lo dinga practical mah mah a i tenna i compact area sunga i mi i nam te va phawn halh a , i pawl i Unit khua cih a i dinsak ding ki sam hi. Mizogam bangah kum 1964 a memorandum cih loh buang a dang remainder a hi zong ki khia nai lo hi kha ding hi.Nam i vei loh dan i mit mah mah tawh i muh ciangin lungzin huai mah mah hi.All India Radio a Paite Programme vai,Nam recognised leh Paite In vai peuh i buai pi uh a,thei kung suan nuamlo a agah bek ne nuam te tawh i ki bang hi.Autonomous District Council nei hi leng a tunga i gente khempeuh a kentel ding ahi hi.Lung man huai si e e e cikciang vabang i pil zo zen tam maw Kum 1964 zawh tuni tan i makaite DATA taklang liang leng lah ki mualpho sak i bat ding lau huai hi,tua i gen teng pan thei lel ni e guai.
Pu,N Gozagin(L) in ei tenna gam teng Manipur South kici lai pen ei mau minam min a i puah theih na dingin "Outer Manipur"cih tan ma hongna laksak a,ama nunga te in tuni tan tua Manipur gam pua kici pen Zogam ahih kei leh Zoland ci beek in zong a min puah zo nailo hi hang Ka ngaihsut dan in leh ka sun zaalmangin " Manipur a Paite te hong khanglo in i lai leh i pau puah pha nuam in ma la uh a,Autonomous District Council ngen in Memorundum bawl uh a,Manipur Kumpi bek thamlo Governor leh Central a Minister te tanpha Copy pia in naktak in panla uh hi.A sotlo in in A Demand uh ngah pah ta ding uh a,tuamah bangin Mizoram sunga Paite te in zong Kum 1964 a Paite Regional Council Document bawlsa khempeuh D.C.Office a koih uh MNF Activity te haltum sa khempeuhte Referrence bawlin Fresh Demand ki bawl kik a,a sawtlo in ADC ki ngah pahta dinga,"ciin sun zalmang ka man hi.a A hi zong ka khanglo a,Paite mite in amau pumpi a ding bek ngaihsun in gam leh nam vai peuhmah kuamah in thudon lo uh a,amau paina tua lampi mah ah a pai pai lel uh hi..Manipur a om te in ADC hong la khia uh henla Mizoram a te in i memorandum lui teng remainder pia in ADC ngah leng a sawtlo in U.T ah i kai sang dinga,Mizoram a i UT leh Manipur a i UT gel gawmin ZOGAM STATE hong piang thei mai lo deita mataw.ciin ka ngaihsun mai mai hi.
" Nam leh Gam it i cih te kuate hiam"cih dotna pen dawng sin leeng,nam leh gam it i cihte in amau leh amau ki mangngilh in gam leh nam a dingin a theihna siamna pilna te zangin kam pau leh laigelh bek tawh hilo "practical" mah mah in na sem uh hi.Ei lam gam leh nam it i cih te pen ei leh ei ki thei masa in i gilpi a ding mah nasep masak in i nei uh hi.i mi i sa gen thei taka na sem a nek zongte neihsa them no no te lam en in mangmu ciin min tuam tuam zang in sum i khon uh a,ei tenna gam sung mah mah ah zong i mi isa te Kumpina sem gina gam i om nawn kei liang uh hi.I Topa Jesu'n"Gutate pen a gu ding,a that ding leh a siasak ding bekin hong pai hi"(Joh 1010)a acih bangin tulaiin gam leh nam it lem lem summet bawlna lela i minam zanga nainganji sai i tam mah mah ta uh a,tuate mipi te in i telsiam loh man tuni tan i mi i nam khangto theilo hi.Tuate i telsiam na dingin kum 1964 zawh tuni tan Paite minam makaite a makaih sung un imi i nam a dinga bang sem ahi uh hiam ciin ngaihsut tek leng kitel mah mah lel lo diai de.Nam Go cingh tak bang sem a,bang lama malak sawm cih bek in zong ki tel mah mah ding hi.MLA ki tel ding ciang beka i nam makai hih na FAIDA a zanga sum zon na lel tawh nang tung lo buang i minam in khantohna ngah ngei ou to.A sim mi khempeuh in a deihna telsiam henla,bil nei khempeuh in zata uh hen.

Pu Zam King Mang



Zomi, Teltuam Thupha ngah Minam te, Minam lian, Mi nampi te, ong van ong makaih
it Pu King Mang

Thursday, June 24, 2010

Zolai


by: Dr. Gin En Cin
---

– H. Gin En Cin, D.D.
Hih Magazine sungah suahsak dingin “Zolai” tawh kisai gelh
dinga nong nget manin kei nasep lianpi khat ahih manin ka angtang
mahmah hi.
“ZO” kici kammal pen kuama kam kikawm hi lo-in Zomite ei
le ei i kilawhna i minam min ahi hi. Midang khatpeuh in minam
dangte hong cihnate zang taleh midangte in ei hong cihna uh kammal hi a, en i zat ciangin
midangte kam akawm i hi hi, ei neihsa hi lo hi. Ei neihsa ahi lote i zat nadingah i zat khit
ciangin akipiakik ngeina hi a, piakik nawnlo a, mi’ neihsa amau neihsa banga, anei suakte
guta ahikeh mi gina loin kiciamteh hi. Tua ahih manin mi-a akawm nuam i mipihte in
akisap sung teng uh kawm taleh “Zo” cih kammal pen amau neihsa ahilam atheih uh
ciangin akawm pen uh piakikin amau neihsa ahi “Zo” mah adeih hun uh hong tung dinga
tua hun ciangin “Zo” mahah hong ciahkik ding uh hi.
Ei mi pawlkhatte leuleu in naupang
pauthei nailo bangin “Zomi” aci theilo
kineih uh a “Mizo” peuh ci uh hi. Ahang
in, mikawl peuh miIndia peuh aci leitung
buppi-ah kuamah om lo hi. Tua banga a lo
mite lakah Pasian in amau min amaan ci
nuam mi khatpeuh akhansak hun ciangin
“Zomi” mah acih nop hun uh hong tung ding
hi. Ahang in Pasian pen athumaan Pasian
hi a, lungsim maan le thutak adeih Pasian
ahi hi. Tua ahih manin amah abia mite in
zong thumaan a, anuntak ding uh Pasian in
deih hi. Pasian in Zomite amau min maan
neihkhawm ding hunta asak ciangin i omna
ciatah hih i min maan “Zomi” cih i
neikhawm ding hi. Tua hun ciangin Israelte
Greek kampau Israel le Jew kampau Israel
a om bangin i kampau kibang taktak
takei leh kampau bek a kilamdang Zomite i
hi ding hi.
“LAI” hih kammal zong kuama a
kikawm hi lo a, i pupite zat kammal kician
mahmah khat ahi hi. 1925 kum pawla Cope
in tu-a i zat Roman laimal tawh i lai hong
bawlsak laitakin i pupite in “ca” peuh
“lekha” peuh na ci loin “Lai” mah na ci pah
lian uh ahih manin kuama kampau kikawm
het lo Zomi tawh a piangkhawm kammal
mah hi pah hi.
Hih tawh i genkhawm dingin “SANG”
kici kammal zong eima kam lian a i pupite
in a neih hi a, thlawng, ahikeh skul cih banga
ci theiloh pipi Kawlte a, mikangte a peuh
kikawm hi lo hi. Tua ahih manin ei Zomite
in “Zomi” “Zolai” “Sang” i cih kammalte i
pupite in Zogam a pian tunga a nazat uh hi
a, i minam tawh a piangkhawmpah ahi hi.
Tua hi a i minam ciamtehna a thupi tampi a
omte lakah hih kammalte a kihel ahi hi. Tua
ahih manin ei Zomite goupi ahi hi. Hih
“Lai” le “Sang” zong i mipihte in mi a, a
kawm uh “Ca” “Lehkha” le Thlawng”
“Skul” a neite a piak kik uh cianga amau
ZOLAI
64 ZOMI SIAMSIN MAGAZINE [ Vol 2, 2008 ]
Lai LE pau
tawh i neihkhawm i neihgil pen “Sang”
“Lai”mah hong zang ding uh hi.
Hih atunga thute enpak le’ng Zomite
minam lian minampi khat i hihna hong lak
hi. Tua hangin i Zolai pen i minam zah a,
i it ding ahi hi. Zolai om kei leh i minam
ciamteh nading a thupi bang om ding hiam?
Zo Minam Ni nangawn kinei zolo a,
Zomite kiciamtehna Vaphual limbek omlai
hi. Tua ahih manin Zomi ka hi aci peuhmah
in Zolai sinloh phamawh a, theihloh
phamawh hi. Zolai i theihna bek tawh
Zomi i hihna kilak thei lai hi. Nang le na
minam na it leh Zolai na it kul a, Zolai na
it leh na theih ding kisam hi.
Tu-a i zat Zolai pen i neihzawh kum
90 val bang sawt ta hi. A masa-in Ni Sagih
Lai ci-in “a aw b ch” ci-in ni sagih sunga
theihtheih dingin hong kipantah a, 1925 kim
pawl ciangin tu-a i zat Roman laimal zangin
Cope Topa in a theihnop mahmah dingin
tuhuna sim thei, gelh thei ciang ahih nading
akisinte bangin Laibu hong bawlsak hi. Tua
pen “Ka dah mahmah. Ka pa a dah
mahmah… ci-a kipante ahi hi. Hih pen a
kisin ding laimal teng (glossary) teng kisin
masa a, tua khit ciangin alaigual a thunei
dinga kisin pan laisinzia ahi hi.
Tu hunin pawlkhatte in ciamnuihna
peuhin zanga ka pa ha a na, pha ka sa, La
ka sa, ci-in Cope in na gelh lawmlawm a,
ci-in mawhsak kha thei hi hang. Hihbang
kamvuicing a thu kihual dinga Zokampau
lo khat in a gualh hunlai-in haksa sa-in a
khua-ulsa kai mun mahmah ding hi.
Bangbang ahi zong ama hong bawlsak lai
pen gelhthei, simthei cianga zat dingin tua
sanga theihnop zaw le tua sanga hoihzaw
lai sinna omthei lo hi.
Ahi zongin Cope kammal zat pawlkhat
le sin dinga abawl pawlkhatte Mangkang
gama zat ding ahoih tampi om a, ei gama
naupangte in theih haksa uh hi. (gt. Vukkhal
tawh kimawlna, Sik meicihna tangthu etc....)
Tua banah laisinzia zong a khuahun zui-in
kilaih a, i gam i lei-a thupiang zong
kilamdang ta ahih manin puahloh phamawh
ta hi. 1972 kum ciangin Tedim gam sunga
sanglam pilna neite le kumpi lam tavuan
neite kopin Zolai simbu kipuahpha hi. Cope
zatsa tangthute Zomite ading akizang thei
teng le laibute sunga naupangte lungsim a
zoding, naupangte tungah ngaihsutna hoih
a piathei ding (moral lesson) hoih nei
pawlkhat zong kizang lai hi.
Tanlang Laibu sunga ABC laimalte-a
kipan laimal om khempeuh a malmalin
naupangte in a zattheih ding khiatna nei
kammalte kiguang hi. Laimung khat le aw
a suaksak nih ciang kisinsak hi. Tankhat
laibu sungah laimungte le aw a suaksak
thum ciang sin dingin kiguang a, laimal
gawm khempeuh Tanlang le Tankhat sungah
a kimin kisinsak hi. Ahi zongin Tankhat
laibu a tawpna lamah thuhoih pawlkhat
kisinsak a, Tannih laibu sungah tangthu tom
nono naupangte ciamteh theih ding le a
zuihpah theih ding uh thute kiguang hi.
Tanthum le Tanli laibute sungah Zomite
tangthute le Zomite theih ding a kilawm
thupite kisinsak hi.
Tua tangthute tung tawnin naupangte in
Zomi itzia ding le Zolai itzia ding thei uh hi.
Tua huna kipanin Zolai tawh lai kigelh ciat
hi. Biakna lam thu kizakna zong a tuamtuam
kihawm ciat hi. Ahi zongin laigelhzia kibang
kim lo hi. Pawlkhatte in amal malin gelh a,
pawkhatte in ama pau bangbangin kinai sakin
gelh hi. Lai ngeina kician nei nailo i hih
ZOMI SIAMSIN MAGAZINE [ Vol 2, 2008 ] 65
Lai LE pau .
manin nang akhial, nang amaan kici thei lo
hi. 1972 pan 2000 hun ciangciang tua bangin
Zolai kigelh ciat phot hi.
Kum 2000 khit ciangin computer hun
hong hita a, laigelhna le limsuaihna
khawng baih mahmah hi. Tua hun ciangin
mi khempeuh in laigelh ding kilawp ciat
hi. Ahi zongin mi theih dinga Zolai
maantaka gelhding a haksat lam kiphawk
ciat hi. Tua hun pen ei Zomite adingin lai
lamah i mit kihon hun cileng maanpen kha
ding hi. Pawlkhatte leuleu in ama thu-in
Zolai puah sawmin Cope in Zolai a kihel
lo laimalte a cih “f,
j, q, r, x, y, nangawn
Zolai suahsak
sawmin hanciam
leuleu uh hi.
Geelgeelin gelhgelh uh hi. Ahi zong a
geelte nangawn in a simkik uh ciangin
simthei nawnlo thei uh hi. Tua banga
hanciamna neite Zolai hoihsak nuam ahih
manin phathuai mahmah hi.
Pawlkhatte in Kawllai banga a aw bawl
sawmin hih i zat laimalte mah zangin a aw
ding geel leuleu uh hi. Hih pen kei muhnaah
Cope in Zolaimal abawl lai-in Kawl
laimal na zang leh buaipih kul loin Kawllai
bangin a-uun, a-eu kibawl thei pah dingin
ka um hi. Ahi zongin tu-a i zat Zolaimal
pen Roman-te a i zat ahih manin ei deih
bangin a aw bawlna-in kizang thei lo ding
hi. Kizang thei hileh Cope in na zang pah
kha ding hi. Tua hi-a a piang thei lopi ding
khat a hanciam i hih khak leh i hun, i sum, i
thatang beite pammaih hi.
Zolai puahphat theih nading bulphuha
zum hong ZCLS te in a siam tawpun Zolai
na puah uh hi. 1986 kumin ZCLS Secretary
sem masa Rev P. Thuam Thang
makaihna tawh tua huna Biakna lam
thukizakna Endikpite Tedim ah kisutuahin
thu kikupna (seminer) kinei hi. Tua munah
Zolai gelh cianga ka buaina khempeuh laiin
gelhkhia-in seminer paper ka puak hi.
Tua kei buaina tampite tung tawnin laimal
zatzia ding tampitak kipuahpha hi. Tua
munah kikupnate a tampen in Cope laimal
gawmzia i zatsate pai tuan loin a kitelzaw
in bangci puahto ding cih kibulphuh ahi hi.
A telhaklua mahmah a kitheikhial dingte a
kitheihpah lianlian nadingin laimal tuam
neihsak ding cih loh puah theih nading
dang om thei
lo hi.
2000 May kha
ciangin Presbyterian-
te makaihna
tawh Tedim ah seminer kinei a, tua hunin
zong hih 1986 kuma buaina teng le a
hoihzaw a kimuh beh teng kikumnawi
leuleu in, nakpi-in Zolai hoih tuam hi. 2000
kum sung mahin ZCLS-te makaihna mah
tawh Leipi biakinnah biakna lam laigelh
teng seminer kinei leuleu hi. Tua hunah
zong a masa-a kikup teng banah muhbeh
omlaite kikup beh lai hi. 2003 January
ciangin Yangon Zomi Momnote le Rev. Dr.
Chin Khua Khai kipawl khawmin seminer
mah kinei leuleu a, tuate laibu-in bawlin
Zolai Endikte khutlet ci-in laibu-in
kisuaksak hi.
Hih hun ciangciang i Zolai
malgawmzia tampitak kiphattuampih a, i
laigelhte zong simnop zaw-in a khiatna
teltakin kithei thei zaw hi. Mailam ah i Zolai
i puah nading kei ngaihsutna-ah a laimal
mahmah a tuamin neisak a amal khat in
khiatna atuam a nei honpi khat i neihsak
ding hoihin ka um hi.
Nang le na minam na it leh
Zolai na it kul a, Zolai na it
leh na theih ding kisam hi
66 ZOMI SIAMSIN MAGAZINE [ Vol 2, 2008 ]
Lai LE pau
Banghang hiam cih leh Zolai malkhat
in khiatna khat bek nei loin tampi nei hi.
Amal kibang veve mah a aw tawm kikhel
leh a khiatna a tuampi khat suak hi. A
khiatna zui-in a mal tuam vive neisak ni
cile’ng lah i lawhna a aw nangawn
kibanglo lai ding ahih manin i bawl hangin
kizangtang thei peuhmah lo ding hi. Tua
ahih manin leitung bupa kizangtang
Manglai mah bangin a mal khat in khiatna
khat a nei pahpah pawlkhat nei le’ng a, tua
i zatsa banga i zatsuak ding lah haksa sa
kei le’ng hoihpen leh kilawm hi.
Gtn. Cope in i tenna inn agelh ciangin
“inn” ci-in “n” nih a zat pen nuamtuam
mahmah hi.
Laimal khatbek a aw kibang a khiatna
kilamdang khat “tu” en pak le’ng. “Tu”
bekbek in khiatna 9 nei a, a aw kibang 2 in
khiatna 2 mah nei-in; a aw kibang 4 in
khiatna 4 mah nei-in, aw kibang 3 mah in
khiatna 3 mah na nei a, a vekpi-in “tu”
bekbekin khiatna 9 nei hi.
1. “Tu” (sit) - hiah tu inla pau kei in.
2. “Tu” (Sugar cane) - hih kawltu “tu”
tu laivah ahi hi.
3. “Tu” (sheep) - “tuu” khawi-a tuumul
puan a nei hi = “tuu.”
4. “Tu” (land) - vanleng a “tu” hi.
5. “Tu” - thallam cilsiat eima tung “tu”.
6. “Tu” (hoe) - “tu” in lo kikho hi.
7. “Tu” (sheves) - buhvui zut a, a “tu”
a khol hi.
8. “Tu” (grand child) - ka pu’ “tu” ka
hi hi.
9. “Tu” (now) - “Tu” mahmahin inn
ka tung hi.
Hihte khempeuh amal a bawl ding
haksa mahmah ding hi. Ahi zongin
pawlkhat laimal khat khiatna khat nei
honkhat nei thei le’ng Manglai bangin Zolai
zong tellah nading om lo hi. Hih a nuai-a
bangin laimal khat khiatna khat neihsak
dingin i zatsa pawlkhat kong suaksak hi.
1. gou = (inherit) = Damsunga neihgil,
lamgilte pate-a tate in a luah
tohtohte,
2. gamh = (heir) =A neite inngamh a, a
neiding omlo midang khat in a luahte
3. meii = (cloud) = vana kai tui malneute
4. lamh = (placeta) = nau suah cianga,
a nungzui pen
5. sangh = (glean) = An lak khit a
kinusiate
6. tanh = (share) = Ei adinga i satanh
tuam pen
7. paii = (conceive) = Nau paii, gai.
8. cingh = (generous) = Neih bangbang
phaltaka piakhia nuam.
9. gongh = (throat) = Gawl anglam
pang.
10. tangh = (chickenpork) = vun natna
nam khat.
11. aam = (jealous) = Hihna
peuhpeuhah deihsak lua
12. lei = (tongue) = Kam sunga lei
13. lii = Lo lai-a a mawkpo ankungte
14. aa = his = Ama neihsa
15. taa = their’s = Amaute neihsa.
Hih a tunga bangin amalin bawlle’ng
sim khialh nading tampi phatuam dinga, a
khiatna kitelpah lianlian ding hi. Tua banah
a gualhzia siam peuhle’ng Zokam theih
ZOMI SIAMSIN MAGAZINE [ Vol 2, 2008 ] 67
Lai LE pau .
khialh ding om lo a, a khial dingin simle’ng,
amaan khat beek om lo hi. Zolai na sim
ciangin a khiatna nei dingin sim in. Manglai
zong limtakin etsak le’ng a aw suak hetlo
laimung tampi om hi.
Mailam ah Zomite le Zolai omzia
ding kei muhna ah :
Hun khat ciangin i Zolai malgawm
kibang dinga tua hun ciangin Manglai computer
tawh i gelh cianga, a khialte a nuai
asan-a a git bangin kigit ding hi. Tua ciangin
nang laigelh maan, kei a maan kei cih bang
om nawnlo ding hi.
Hun khat ciangin “Zo” cih min
neikhawm ding hanga, midangte kam i
kawmte i piak kik hun hong tung ding hi.
“Ciimnuai” le “Lai” i cihcihte toi lua sa-in i
nunglam i etkik ciat hun hong tung dinga,
tua hun ciangin “Zo” mahah i kituah kik
ding hi. Tua hun ciangin “Mizo” a kicite in
zong a min uh amaanin lothei ta ding uh hi.
Paite in a min uh guallelhna min sangin “Zo”
deihzaw ding uh a, Gangte in Gawngmual
khua-a galvil-a a omlai uh a min sangin “Zo”
deihzaw in Simte in simgam ngallak-a a
omna uh min sangin “Zo” deihzaw-in,
Hmarte in zong Sim le Zo kikal malnote
laka, a ten lai uh min a puakden uh sangin
“Zo” mah deihzaw ta ding uh hi. Thahdote
in zong amau pupi’ min guak minam mina
neih sangin Zomi khempeuh minpi “Zo”
mah a telzawk hun hong tung ding hi.
Hih amau omna min a kilote in omna
munmin peuh sangin i pupite in i minam
mina a zat uh Zomi mah ahihna kithei ta
ding hi. Zomi khempeuh in ei min ciatmah
ahi “Zo” thupisakin i min i nei khawm dinga
i omna peuhpeuh ah i minam le i ngeina
lenkipin i biak Pasian in minam lian khatin
hong koihin ama sungah nuam i sa khawm
ding hi. Lushei kampau Zomite, Hakha
kampau Zomite, Falam kampau Zomite,
Tedim kampau Zomite cih bangin i minam
min i neikhawm ta ding hi. Ngaklah huai
sam ei!!!
--

H. Gin En Cin in TBA khutnuai-ah kum
5 sung Khangham Zolai thei lote hilhna ah
Thukhungpi a sep sungin Tedim gam
Tonzang gam khua khempeuh phialah
Khanghamte Zolai laihilhna sang phuan hi.
Tua kum 5 sungin lai gelhthei, simthei ciang
mi 1000 theihna laipi pia hi. Zogam a Press
om masapen Tedim a, Cope Memorial Press
ah kum 4 sung manager sem hi. 1972 Zolai
kipuah phat tunga kipan hih lai agelh dong
kum 34 val Tedim gam Tonzang gam Zolai
sang khempeuh adingin Laisimbu kitasam
sak loin ngahsak den hi. Christian Biakna
Labu kipuahphatna khempeuh ah kihel kim
hi. Pasian huhna-in Laisiangtho NIV panin
ZIV suaksak hi. Laisiangtho thak le pilna
laibute kici bu 5 teng Mangkam le Zokamin
etton (Diglot) theih dingin suaksak hi.
Zogam sungah lawki bei nading
ngimna tawh Harvest Camp Ministry phuan
a, Director sem hi. Kum 10 sungin khua 7
ah lawki beina mualsuang phut hi. Hih teng
le a hanciamna tuamtuamte hangin Pasian
in tawisanga Bethel Bible College, Tedim
in 2005 December14 ni-in B.C. Min. degree
pia hi. Hihte khempeuh baanah a khan
kum 70 a phakkhit ciangin Pasian in
lamsang lailai a, International College of
Bible Theology - Sikeston, Missouri, USA,
le Reaching the World Bible College,
Yangon-te in 2006 Feb 25 ni-in Doctor of
Divinity degree pia uh hi.

Sillum Kulh (Shalom Kut)


SIALLUM KULH tangthu:


Siallum Kulh koi lai ah om?
Siallum kulh pen, Tulaitak 'Sihzang Kual' icih Khuasak khuaa kiang, Voklak Khua gei ah om hi.


Siallum kulh bang hang in min nei in min ngah hiam?
Siallum kulh i cih pen Zomite le Mangkangte akido atawpna le anasia pen, si le nai atam luanna pen kidona mun ahi hi. Siallum kulh pen tulai takin zong om lai hi. Amun pen Voklak khua gei hi-in, nidang lai bang mahin gamuk-kumpi in hong puah sak den lai hi.


1887 kum March kha in Mangkang kumpi nasem, galkap bu Captain Wright ong kuan a; Amaha pen Ki-ukna leh gal-gelna Strategy lam le galdona lam thuneihna hong ngah tak ciangin, Zogam sung a om ukpite tawh kilemna bawl dingin ong pai ahi hi. Kawlpi (Kalay Myo) a tung ciang in, Zogam Ukpi te tawh kimu thu suntuah na nei ding in Kawlpi ah na sam suk hi. Ukpi te’n amuan tangmi (palai) nga na tel a, tua teng tawh kimuhna na nei uh hi.

Tua mimuan palai te a nuai a teng a hi hihi-

Pu Thuam Son Leader
Pu Hang Kip
Pu On Kham
Pu Pau Thang
Pu Hong Son-te na sawl hi.

Captain Wright in Ukpite mai-et nadingin 'sil' van nam nga ong keng hi.
Zampi 5,
Zanpuan 5,
Siksanbel 5
le Puanten 120 te na pia uh hi.

Captain pa in mai-etna a piak khit teh tangmi (palai) teng kiangah hi bangin na gen hi.

“Tu-in Kawlgam buppi pen, Victoria Kumpinu’ khutnuai ah omta hi. Tua ahih ciangin Kawlpi le Zogam buppi zong ko khutnuai ah a om hita hi. Tuamanin koma theihpih ahi ukpi Phah Kyai cih bangbang na mang un, athu na man kei uh leh ka galkapte hong paito sakin hong man sak ding hi ung. Tun Gunkhawm saklam le Kalagam dong atung ding lampi zikna dingin nasem ding le annek dingte kicing takin na vaihawm kul ding hi”

ci-in thu na pia hi. Tuatak ciangin tangmite in bangmah hunin hih mangkangte Zogam ah hong pai ding pen kingaih sun zolo hi ci-in nasia takin na nial uh hi. Captain pa in zong tangmi apai teng alauh theih nadingin phek tong 9 khat thautawh kapvang sak gawpin lauthawnna na nei hi. “Captain pa thugen pen thuhoih hi lo hi ci-in limtak ngaihsun ding hi hang. Bangmah hunin mangkangte Zogam ah paito sak lo ding hi hang” ci -in thukimna na nei in, “hong paitoh ma un Kawlpi ah dosuk ni” ci-in galkap tul khata (1,000) tawh na kuansuk uh hi. Tua akipan Zomite le Mangkangte galdo kipan toto
a, atawpna-ah Siallum galdona dong na hito hi. Kawlpi ah va dosukin lel uh hi.

Tua pan in,
Tulsuk kidona,

Zuu hawm mual kidona,

Phatzang mual kidona,

Leisan mual kidona,

Hankhang lei zikna kidona,

Nilum mual kidona cih dan in kidona aong na se to semsem hi. Hibang-in gal hong lelh
tohtoh ciangin Tedim uksung a om ahi,

Sukte,
Sihzang,
Falam gambup kigawm galkap 2,000 tawh Mangkangte do dingin Buanman khua-ah na
kituntuah uh hi. Tua banga mi tampi omkhawm Thangmual pan amuh ciangin Mangkangte'n
thaupi tawh Buanman khua na kap a, Pu Thah Mang’ inn kha-in meikuangpi le matlesatin akap uh ciang Falam le Tedim lam pan galkapte lungkia in inn lam zuankik uh hi. Tua hunin Falam, Tedim le Sihzang makaite’n “tu'n Mangkangte’ galvante hoih thei lua
ahih manin hi bang tawh zo thei lo ding i hih teh i omna ciatah ciahin i omna
ciat pan simdo leng zo thei ding hi hang” ci-in thukimna nei uh hi.


Tua banga hong kikhen khiatteh Tuah Nuam nam pan makai in do veve dingin Kulh hong bawlin hong kipan hi.

Sillum Kulh a nasiat zia

Kulhpen alian 2 bawlin sak le khangah kikhen hi. Asaklam kulh pen kulhpi ci-in, inn saupi hi a, akhumvum le apang vive pen thautang pailet theihzawh loh dingin singluang le singpek sah mahmah tawh sin bikbek uh hi. Tua mun pan nisuahna lamah guam khat om a, tua dong zong singpek sah le singluang tawh sin sitset hi. Kulhpi a pualam kaih 5, kaih 6 na panin gua-so pi 3 asau dawhlai hi. Anuai lam kulh pen Nupi kulh kici in pi 9 kimkot bang lian a, kulhban tawh guam dong akipai thei dingin kibawl hi. Thautang pailet zawh loh nadingin singluang le singpek sah mah tawh uum khin hi. Kulhpi le Nupi kulh kikal kihawh theih nadingin kulhban om veve in, tua sungah kulhneu zawdeuh kulhpeng om sawnsawn in, Tual phuuisam Pu En Kam te innkuan in ngak sak hi. Galvil Dum kulh zong bawl hi.

Galnang ding akigin lai-in,
Limkhaite’n “i galhiam kibang lo ahih manin zozo kei ni” ci-in na nial uh hi.

Khuasak le Thuklaite pen gamsungah bu khin a, kimu thei vet lo ahih manin kihel thei lo hi. Midang a panpih thei ding om zo tuaklo ahi hangin, galdo veve ding vaihawm a, a sisate phuu lakna zong hi lel ding hi ci-in khawlbawl lo-in kulh puahthuah hi.
Tua thu mangkangte’n a zak ciang Buanmante kiangah hi bangin lai khak hi. “Kilempih u le naute aw, ko na gam uh siasak ding hong pai ka hi kei uh hi. Kilemna thu kikum dingin Thuklai ah hong pai un.

"Ko pen Mual tung gam vil dinga, hong pai lel bek hi ung” na ci hi.

Hih thu pen Siallum pan galnang ding a makaite’n a nuai-a bangin nana dawngkik hi.

“Ko pen bangmah hunin kiniamkhiat lo ding hi ung” cih zasak hi.


Mangkangte in “Note kiniamkhiatin hong tum lo takpi ding na hih uh leh 1889 May kha ni 4 ni hong simkham Zomite pen i pu i pa hun laipek pan kipan in lungkia baih minam
kihi lo hi. Nana kiging un” cih thu a zasakkik hi.

Siallum lam panin zong “Hoih mahmah hi a manlangin hong pai un, Note si le nai suak dingin a manlangin hong kap nuam ung” ci-in dawngkik in galnang ding kulhte pen puahthuah kikkik uh hi.

Mangkang galkap lam pan, Gurkha le Panjab galkap 100,
mangkang mi (New Fork Regiment ) te 60,

akigawm 160 pha in,

Ko Kyaw Thwe in lam lak a, Thuklai pan Buanman, Mualsan, Nuumpi, Naluun, Taikhe, Taitan Minsii tawnin Siallum dong na paipih hi.

Galhang Pu Vum Mang in a makaipi penpen kong kaplup khit teh kaphuan ding hi hang ci-in kivaikhak khol uh hi. Aw akizathei ding mun a tun' uh teh lamhilh kamphen ahi Ko Kyaw Thwe in ngaih takin “Kong it mahmah u le naute aw, hong kap hetkei un kiniam khiatin hong lut zaw un” ci-in awng hi. Galkap ding dan akivaikhak kholhsa om
bangin Pu Vum Mang le Pu Thang Hau te thakhat thu-in kulh pua-ah leng a, galte kap pah hi. Amasa pen mangkangte 2 puk vilvel pah hi. Zingsang nai 10 hun hi a, Tual Phuuisam Pu En Kam in galzawh nading a ui gawl atin, lawi zong go a, asa zong min man nai lo-in Mangkang galkapte tungto pah uh ahih manin kikap pah uh hi. Tua Siallum kulhah akidote’ sungah mangkangte khut nuai a om ahi Gurkhate pen hangsan lua
mahmah uh hi. Nitak lam atun ciangin tua Gurkhate’n nasia takin dogawp uh ahih manin Kulhpi le Nupi kulhte suplam manawh hi. Ahih hangin khe langkhat hoih lo-in, lam paithei mello ahi Pu Huat Thang in tutphah tung tukawm sa-in galte aban banin kap
ziahziah hi. Tua hun lai Pu Thut Khup’ tu Pu Huat Thang in mangkang Captain khat kap tuk hi. Tua ciangin Gurkha gakkapte’n amau tuithawl a apuak uh zu (rum) kitulhin am pilpial, hangsan takin sim gawpin zo deuhdeuh hi. Siallum kulh kidona pen zinglam nai 10:00 pan akipat uh pen khawl vet lo-in nitak lam nai 4:00 pawlin kulh pen Mangkangte khut sungah a tung suak hi.


Mangkangte’ thu ciaptehna-ah:
Zomi 29 le Mangkang lam pan 36 si hi, ci-in kiciamteh hi. Zomite pen i pu i pa' hun lai pek pan kipanin lungkiabaih minam kihi lo hi.
--

ZOMI SIAMSIN MAGAZINE [ Vol 2, 2008 ] 11